હિમાચલ પ્રદેશ સરકારે આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ કેન્દ્ર પાસે **₹112 કરોડ**ના બાકી લેણાંની ઉઘરાણી કરી છે. ફંડ મળવામાં વિલંબને કારણે રાજ્યના મહત્વના હેલ્થ પ્રોજેક્ટ્સ અટકી પડ્યા છે.
હિમાચલ પ્રદેશના સ્વાસ્થ્ય મંત્રી ધની રામ શાંડિલ અને ઉદ્યોગ મંત્રી હર્ષવર્ધન ચૌહાણે સાર્વજનિક રીતે આ વિવાદ સામે લાવતા જણાવ્યું હતું કે આયુષ્માન ભારત-પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના (AB-PMJAY) હેઠળ ₹112 કરોડની રકમ હજુ સુધી કેન્દ્ર સરકાર તરફથી મળી નથી. વર્ષ 2021 થી 2026 દરમિયાનની આ બાકી રકમને લીધે રાજ્યમાં સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓ પર ગંભીર અસર પડી રહી છે.
પ્રોજેક્ટ્સ પર અસર અને નાણાકીય બોજ
યોજનાના નિયમ મુજબ ખર્ચ 90:10 ના રેશિયોમાં વહેંચાયેલો છે, જ્યાં મોટો હિસ્સો કેન્દ્ર સરકારનો હોય છે. સમયસર ગ્રાન્ટ ન મળવાને કારણે 9 ક્રિટિકલ કેર બ્લોક્સ અને 12 જિલ્લા-સ્તરની લેબ્સનું કામ અટવાઈ ગયું છે. રાજ્ય સરકારે દર્દીઓને કોઈ તકલીફ ન પડે તે માટે પોતાના બજેટમાંથી ₹203 કરોડ ખર્ચ્યા છે, જેના કારણે સરકારી તિજોરી પર ભારે દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. 2.85 લાખ જેટલા દર્દીઓની સારવાર સુનિશ્ચિત કરવા માટે રાજ્યએ પોતાની નિર્ધારિત 10% મર્યાદા કરતા ઘણો વધુ ખર્ચ કર્યો છે.
જૂના વિવાદો અને તપાસની અસર
આ મામલો વર્ષ 2024માં થયેલી EDની તપાસના સંદર્ભમાં પણ જોવામાં આવી રહ્યો છે, જેમાં સ્કીમના અમલીકરણમાં નાણાકીય ગેરરીતિઓની શંકા સેવાઈ હતી. દસ્તાવેજોની ગેરહાજરી અને વહીવટી તપાસને કારણે હવે કેન્દ્ર પાસેથી બાકી રકમ મેળવવી રાજ્ય સરકાર માટે વધુ પડકારજનક બની શકે છે. હવે સૌની નજર રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચે થનારી આગામી વાતચીત પર છે, જે નક્કી કરશે કે રાજ્ય પોતાનું આ ભંડોળ પાછું મેળવી શકશે કે નહીં.