ગુજરાત સરકારે પોરબંદરમાં 'મરીન બાયોટેકનોલોજી રિસર્ચ એન્ડ ઈનોવેશન કોરિડોર' (M-BRIC) સ્થાપવા માટે **₹100 કરોડની** ફાળવણી કરી છે. આ પ્રોજેક્ટ આગામી **5 વર્ષ**માં દરિયાઈ સંસાધનોમાંથી ન્યુટ્રાસ્યુટિકલ્સ અને બાયોફર્ટિલાઈઝર જેવા મૂલ્યવાન ઉત્પાદનો બનાવવામાં મદદ કરશે.
ગુજરાત સરકાર દ્વારા પોરબંદરના મોચા ગામમાં M-BRIC પ્રોજેક્ટ વિકસાવવામાં આવશે. ગુજરાત સ્ટેટ બાયોટેકનોલોજી મિશન (GSBTM) ના નેતૃત્વમાં આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શૈક્ષણિક સંશોધનને ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન સાથે જોડવાનો છે.
દરિયાઈ સંપત્તિનું કોમર્શિયલાઇઝેશન
આ હબનો મુખ્ય ફોકસ સીવીડ (seaweed) અને આલ્ગી જેવા દરિયાઈ બાયોમાસ પર છે. સરકાર અહીં પાયલોટ-સ્કેલ મેન્યુફેક્ચરિંગ સુવિધાઓ ઉભી કરશે, જેથી સ્ટાર્ટઅપ્સ અને MSMEs સરળતાથી ન્યુટ્રાસ્યુટિકલ્સ અને ફાર્માસ્યુટિકલ મધ્યવર્તી ઉત્પાદનો બનાવી શકે. પ્રોટોટાઇપથી માર્કેટ-રેડી પ્રોડક્ટ સુધી પહોંચવા માટે ક્વોલિટી ટેસ્ટિંગ અને પેકેજિંગની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ કરાશે.
ટેકનિકલ ભાગીદારી અને બ્લુ ઈકોનોમી
ટેકનિકલ સફળતા માટે GSBTM એ CSIR-CSMCRI સાથે ભાગીદારી કરી છે, જે એડવાન્સ્ડ બાયોપ્રોસેસિંગ અને ખારા પાણીની ખેતી (saline agriculture) પર કામ કરશે. આ સાથે જ, સરકાર Kappaphycus alvarezii જેવી ઉચ્ચ ગુણવત્તાની સામગ્રી પૂરી પાડવા માટે સીવીડ બ્રૂડ બેંક પણ સ્થાપશે.
જોખમો અને પડકારો
કોઈપણ મોટા સરકારી બાયોટેક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની જેમ, આ પ્રોજેક્ટમાં પણ અમલીકરણના જોખમો છે. પ્રોજેક્ટની સફળતા સરકારી એજન્સીઓ અને ખાનગી ઉદ્યોગો વચ્ચેના તાલમેલ પર નિર્ભર છે. આ ઉપરાંત, વૈશ્વિક બજારમાં સ્પર્ધાત્મક રહેવા માટે સ્ટાર્ટઅપ્સે સ્કેલેબિલિટી અને કિંમત પર ધ્યાન આપવું પડશે. દરિયાઈ વાતાવરણમાં થતા ફેરફારો અને ક્લાયમેટ રિસ્ક પણ કાચા માલના પુરવઠાને અસર કરી શકે છે, જે રોકાણકારોએ ધ્યાનમાં રાખવા જોઈએ.