કેન્દ્ર સરકારે નાણાકીય વર્ષ **FY27** માટે પોતાના ગ્રોસ બોરોઈંગ ટાર્ગેટમાં મોટો ઘટાડો કર્યો છે. અગાઉના **₹17.20 લાખ કરોડ** સામે હવે આ આંકડો ઘટાડીને **₹15.99 લાખ કરોડ** કરવામાં આવ્યો છે. આમ છતાં, બોન્ડ માર્કેટમાં સાવચેતીનું વાતાવરણ છે અને **10-year** બોન્ડ યીલ્ડ **7.21%** ની આસપાસ જળવાયેલી છે.
સરકારે આગામી નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટેના પોતાના ગ્રોસ માર્કેટ બોરોઈંગ ટાર્ગેટમાં અંદાજે ₹1.2 લાખ કરોડનો ઘટાડો કર્યો છે. સામાન્ય રીતે જ્યારે સરકાર બજારમાંથી ઓછી લોન લે છે, ત્યારે બોન્ડના ભાવમાં ઉછાળો આવે છે અને વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો જોવા મળે છે. પરંતુ આ વખતે સ્થિતિ અલગ છે; ઓક્ટોબર 2026ની શરૂઆતમાં 10-year બેન્ચમાર્ક બોન્ડ યીલ્ડ 7.21% પર યથાવત છે.
નાણાકીય શિસ્ત અને ફિસ્કલ ડેફિસિટ
સરકારનું દ્વિતીય છમાસિક બોરોઈંગ શિડ્યુલ ₹7.86 લાખ કરોડનું છે, જે 23 સાપ્તાહિક હરાજી દ્વારા પૂર્ણ કરવામાં આવશે. નેટ બોરોઈંગ ટાર્ગેટ ₹11.73 લાખ કરોડ પર સ્થિર રાખવામાં આવ્યો છે. સરકારનું મુખ્ય લક્ષ્ય ફિસ્કલ ડેફિસિટને કુલ આર્થિક ઉત્પાદનના 4.3% સુધી મર્યાદિત રાખવાનું છે.
બજારમાં ચિંતાના મુખ્ય કારણો
રોકાણકારો અત્યારે પણ સાવધ છે કારણ કે:
- રાજ્ય સરકારનું દેવું: વિવિધ રાજ્ય સરકારો દ્વારા લેવામાં આવતું મોટું દેવું બેંકિંગ સિસ્ટમમાં તરલતા (Liquidity) પર દબાણ લાવે છે.
- મોંઘવારી (Inflation): સતત વધતી જતી મોંઘવારીને કારણે રોકાણકારોને ડર છે કે Reserve Bank of India (RBI) વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો નહીં કરે, જેના કારણે બોન્ડ યીલ્ડ ઊંચી રહી શકે છે.
ભવિષ્યની વ્યૂહરચના
સરકાર હવે પોતાના દેવાને લાંબા ગાળાની સિક્યોરિટીઝમાં ટ્રાન્સફર કરી રહી છે. આ ઉપરાંત, ઈન્વેસ્ટર બેઝ વધારવા માટે ₹15,000 કરોડના સાર્વભૌમ ગ્રીન બોન્ડ્સ (Sovereign Green Bonds) પણ બહાર પાડવામાં આવ્યા છે. હવે રોકાણકારોની નજર રીટેલ ઈન્ફ્લેશનના આંકડા અને RBIની આગામી મોનિટરી પોલિસી પર ટકેલી છે.