Whalesbook
આર્થિક વૃદ્ધિનો અંદાજ ઘટાડાયો
Goldman Sachs એ ભારત માટે 2026 માં GDP વૃદ્ધિનો અંદાજ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડીને ૫.૯% કર્યો છે. અગાઉ આ અંદાજ ૭% અને પછી ૬.૫% હતો. આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થયેલો વધારો અને મધ્ય-પૂર્વમાં સંભવિત સપ્લાય ડિસરપ્શન્સ (Supply Disruptions) છે. Goldman Sachs ના પોતાના વિશ્લેષણ મુજબ, 2026 માં બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent crude) ની સરેરાશ કિંમત $૮૫ પ્રતિ બેરલ રહેવાની ધારણા છે. જોકે, EIA જેવી અન્ય સંસ્થાઓ 2026 માં ભાવ $૮૦ થી નીચે અને J.P. Morgan $૬૦ ની આસપાસ રહેવાની આગાહી કરી રહ્યા છે. EY અને UN જેવા સ્રોતો FY2026-27 માટે ૬.૮% થી ૭.૨% અને 2026 માટે ૬.૬% વૃદ્ધિનો અંદાજ ધરાવે છે. કેટલાક અહેવાલો સૂચવે છે કે ભારતનો GDP ગ્રોથ 2025 માં ૭% થી વધીને 2026 માં લગભગ ૬.૪% સુધી ધીમો પડી શકે છે. મહત્વનું છે કે ભારત તેની જરૂરિયાતના લગભગ ૮૫% ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરે છે, તેથી ઊર્જાના ઊંચા ભાવની તેની અર્થવ્યવસ્થા પર સીધી અસર પડે છે.
ફુગાવાનો ભય વધ્યો, નીતિ નિર્ધારણ સામે પડકાર
Goldman Sachs હવે 2026 માં ભારતનો ફુગાવો (Inflation) ૪.૬% સુધી પહોંચવાની ધારણા વ્યક્ત કરી રહ્યું છે, જે અગાઉના ૩.૯% ના અંદાજ કરતાં વધુ છે. આનાથી વિપરીત, કેટલાક બજાર નિષ્ણાતો 2026 ની શરૂઆતમાં ફુગાવાને ૨.૯૦% અને 2027 માં ૪.૦૦% ની આસપાસ રહેવાની આગાહી કરી રહ્યા છે. વધુમાં, Goldman Sachs એ રૂપિયા પરના દબાણને નિયંત્રિત કરવા માટે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા મુખ્ય નીતિગત વ્યાજ દરમાં ૫૦ બેસિસ પોઇન્ટ (૦.૫%) નો વધારો કરવાની પણ આગાહી કરી છે. આ આગાહી RBI ના તાજેતરના નિર્ણયથી અલગ છે, જ્યાં RBI એ ફેબ્રુઆરી 2026 માં તેની નીતિગત દરમાં ૫.૨૫% પર યથાવત રાખીને સ્થિરતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. RBI નો અંદાજ છે કે 2027 ના મધ્ય સુધીમાં ફુગાવો તેના ૪.૦% ના લક્ષ્યાંક સુધી પહોંચી જશે. આ મોટો તફાવત એક સંભવિત પડકાર સૂચવે છે: જો તેલના ભાવ ઊંચા રહે અને રૂપિયો નબળો પડે, તો RBI ને દરમાં વધારો કરવો પડી શકે છે, જે આર્થિક વૃદ્ધિને ધીમી પાડી શકે છે.
રૂપિયાનું અવમૂલ્યન આયાત ખર્ચ વધારે છે
ભારતીય રૂપિયો સતત યુએસ ડોલર સામે નબળો પડી રહ્યો છે. આ વર્ષે તે ૪% અને ગયા વર્ષે ૪.૭% ઘટ્યો છે. 24 માર્ચ, 2026 સુધીમાં વિનિમય દર ૯૩.૭૦૩૦ સુધી પહોંચી ગયો હતો, જે છેલ્લા મહિનામાં ૩.૦૯% નો ઘટાડો અને છેલ્લા 12 મહિનામાં ૯.૪૯% નો ઘટાડો દર્શાવે છે. જોકે કેટલાક રૂ. ૮૭ સુધી મજબૂત થવાની અપેક્ષા રાખે છે, Trading Economics રૂ. ૯૨.૧૦ અને CoinCodex વર્ષના અંત સુધીમાં ₹૧૦૬.૨૫ સુધી પહોંચવાની આગાહી કરે છે. આ નબળો રૂપિયો ખાસ કરીને તેલ જેવી આયાત વસ્તુઓને વધુ મોંઘી બનાવે છે. તે ફુગાવાને પણ વધારે છે કારણ કે આયાતના વધેલા ખર્ચને ગ્રાહકો પર નાખવામાં આવે છે. RBI રૂપિયાને ટેકો આપવા માટે ડોલરનું વેચાણ કરી રહ્યું છે, જે પરિસ્થિતિની ગંભીરતા દર્શાવે છે.
સ્ટેગફ્લેશનનું જોખમ વધ્યું
વૈશ્વિક તણાવ અને તેના કારણે તેલના ભાવ પર થતી અસર ભારત માટે એક મુશ્કેલ પરિસ્થિતિ ઊભી કરી રહી છે, જેનાથી સ્ટેગફ્લેશન (Stagflation) - ઊંચો ફુગાવો અને ધીમી આર્થિક વૃદ્ધિ - નું જોખમ વધી રહ્યું છે. ભારત મોટાભાગે તેલની આયાત કરતું હોવાથી, સતત ઊંચા ભાવને કારણે વર્તમાન ખાતાની ખાધ (Current Account Deficit) 2026 માં અંદાજિત ૨% GDP સુધી વધી શકે છે, જે 2025 ના અંતમાં ૧.૩% હતી. નબળો રૂપિયો આયાતના ખર્ચમાં વધારો કરે છે અને લોકોની ખરીદ શક્તિ ઘટાડે છે. રોકાણકારોનો વિશ્વાસ પણ ઘટ્યો છે; 10 માર્ચ, 2026 સુધીમાં Nifty 50 ઇન્ડેક્સ લગભગ ૯% ઘટ્યો છે, જે લગભગ 12 મહિનાનું નીચલું સ્તર દર્શાવે છે. ભલે ઐતિહાસિક રીતે તેલના ભાવમાં અચાનક વધારા બાદ ભાવ સ્થિર થયા પછી બજારમાં સુધારો જોવા મળ્યો છે, પરંતુ વર્તમાન સમયમાં અસ્થિરતા અને વધુ ઘટાડાની ચેતવણીઓ છે. લાંબા ગાળે અન્ય ઉભરતા બજારોની સરખામણીમાં ભારતની મજબૂત વૃદ્ધિ ક્ષમતા હોવા છતાં, ઊંચા મૂલ્યાંકન અને વેપારના દબાણને કારણે 2025 માં તેનું શેરબજાર નબળું પડ્યું છે.