દુનિયાની મોટી ટેક કંપનીઓ AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવા માટે આક્રમક રીતે દેવું વધારી રહી છે. વર્ષ **2026** સુધીમાં આ આંકડો **$250 અબજ** સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે, જે બોન્ડ માર્કેટ પર દબાણ લાવી રહ્યું છે અને રોકાણકારો માટે નવા જોખમો ઉભા કરી રહ્યું છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના યુગમાં ટકી રહેવા માટે વિશ્વની દિગ્ગજ ટેક કંપનીઓએ તેમની નાણાકીય વ્યૂહરચના બદલવી પડી છે. Amazon, Microsoft, Alphabet, Meta અને Oracle જેવી કંપનીઓ જે પહેલા પોતાના કેશ રિઝર્વનો ઉપયોગ કરતી હતી, તે હવે આક્રમક રીતે દેવું (Debt) મેળવી રહી છે.
બોન્ડ માર્કેટ પર અસર
આ કંપનીઓ ડેટા સેન્ટર્સ અને હાર્ડવેર પાછળ પાણીની જેમ પૈસા ખર્ચી રહી છે, જેના કારણે 2026 ના અંત સુધીમાં લગભગ $250 અબજ ના બોન્ડ ઇશ્યૂ થવાનું અનુમાન છે. આ વધતા દેવાના ભારણની સીધી અસર બોન્ડ માર્કેટ પર જોવા મળી રહી છે:
- ક્રેડિટ સ્પ્રેડ્સ (Credit Spreads): જે 2025 માં આશરે 30 બેસિસ પોઈન્ટ્સ હતા, તે વધીને હવે 40 બેસિસ પોઈન્ટ્સ પર પહોંચ્યા છે.
- રોકાણકારોની ઓછી માંગ: બોન્ડ કવર રેશિયો જે વર્ષની શરૂઆતમાં 5 ગણો હતો, તે હવે ઘટીને 2 ગણાથી પણ ઓછો થઈ ગયો છે. આ સૂચવે છે કે રોકાણકારો હવે વધુ સાવધ બન્યા છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
ટેક કંપનીઓનું આ વધતું દેવું વ્યાજ દરોના ફેરફાર સામે તેમને વધુ સંવેદનશીલ બનાવે છે. જ્યારે પણ વ્યાજ દર વધે છે, ત્યારે કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર સીધી અસર પડે છે. માત્ર ટેક જાયન્ટ્સ જ નહીં, પરંતુ તેમની સાથે જોડાયેલા સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદકો અને યુટિલિટી કંપનીઓ પણ આ દેવાના ચક્રમાં ફસાઈ રહી છે.
નિષ્ણાતો હવે કંપનીઓની ઓફ-બેલેન્સ-શીટ જવાબદારીઓ પર નજર રાખી રહ્યા છે. આગામી સમયમાં, રોકાણકારોએ એ જોવું ખૂબ જરૂરી છે કે આ భారీ રોકાણ કંપનીઓના નફામાં પરિણમે છે કે પછી વધતું દેવું તેમની નાણાકીય સ્થિતિસ્થાપકતાને મર્યાદિત કરે છે.