વૈશ્વિક બજારમાં અસ્થિરતા અને મિશ્ર સંકેતો
વૈશ્વિક બજારોમાં હાલ અસ્થિરતાનો માહોલ છે. અમેરિકામાં, વોલ સ્ટ્રીટ પર ડાઉ જોન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ એવરેજમાં 821.91 પોઈન્ટ્સ, S&P 500 માં 71.76 પોઈન્ટ્સ અને નાસ્ડેક કોમ્પોઝિટમાં 258.80 પોઈન્ટ્સ નો ઘટાડો જોવા મળ્યો. આ ઘટાડા પાછળ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ની સંભવિત અસર અને તાજેતરના સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયો અંગેની ચિંતાઓ મુખ્ય કારણો છે.
બીજી તરફ, એશિયન શેરબજારોએ સ્થિતિસ્થાપકતા દર્શાવી છે. હોંગકોંગનો હેંગ સેંગ ઇન્ડેક્સ ત્રણ વર્ષની ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યો હતો, જે પ્રાદેશિક બજારોમાં મિશ્ર સંકેતો દર્શાવે છે. યુ.એસ. તરફથી ટેરિફ (tariffs) ને લગતા નવા ધમકીઓ છતાં, સુપ્રીમ કોર્ટના ટેરિફને રદ કરવાના નિર્ણયે થોડી સ્પષ્ટતા આપી છે, જોકે વેપાર નીતિ અંગે અનિશ્ચિતતા યથાવત છે.
ભારતીય બજાર પર દબાણ, પણ FIIs ની ખરીદી
ભારતીય શેરબજાર માટે પ્રી-ઓપનિંગ સંકેતો નબળા દેખાઈ રહ્યા છે. GIFT Nifty માં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે, જે ઘરેલું સૂચકાંકોમાં ગેપ-ડાઉન ઓપનિંગનો સંકેત આપે છે. આ અગાઉ 23 ફેબ્રુઆરીએ, નિફ્ટી 25,700 ની ઉપર બંધ થયો હતો અને 141.75 પોઈન્ટ્સ વધીને 25,713 પર સ્થિર થયો હતો, જ્યારે સેન્સેક્સ 479.95 પોઈન્ટ્સ વધીને 83,294.66 પર બંધ રહ્યો હતો.
ફંડ ફ્લોમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) 23 ફેબ્રુઆરીએ ચોખ્ખા ખરીદદાર બન્યા અને ₹3,843 કરોડનું રોકાણ કર્યું. આનાથી તેમનું માસિક નેટ પોઝિશન પણ હકારાત્મક બન્યું. તેનાથી વિપરીત, ઘરેલું સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DIIs) એ ₹1,292 કરોડના શેર વેચી દીધા. 2025 ના ફેબ્રુઆરીના આંકડા દર્શાવે છે કે FIIs ની આ ખરીદી એક મોટો બદલાવ છે, કારણ કે અગાઉ તેઓ નોંધપાત્ર વેચાણકર્તા હતા અને મધ્ય ફેબ્રુઆરી 2025 સુધીમાં કુલ $11 બિલિયન નું વેચાણ કર્યું હતું.
IT ક્ષેત્ર પર AI નો પડછાયો
વૈશ્વિક ટેક સેક્ટર, અને ખાસ કરીને ભારતીય IT ઉદ્યોગ, AI ના કારણે ગંભીર દબાણ હેઠળ છે. એવી ભયાનક ચિંતાઓ વધી રહી છે કે AI ટૂલ્સ કોડિંગ અને કસ્ટમર સપોર્ટ જેવા મુખ્ય કાર્યોને ઓટોમેટ કરી શકે છે, જે આવકના મોડેલોને અસર કરી શકે છે. Nifty IT ઇન્ડેક્સમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, અને કેટલાક અંદાજો મુજબ તેના પીકથી લગભગ 30% નો ઘટાડો થયો છે. ઇન્ફોસિસ (Infosys) અને TCS જેવી કંપનીઓએ આ AI ડિસરપ્શન (disruption) ભયને કારણે તીવ્ર ઘટાડો અનુભવ્યો છે.
બજારનું વેલ્યુએશન અને ભવિષ્યના સંકેતો
ભારતીય બજારનું વેલ્યુએશન (P/E રેશિયો) ઐતિહાસિક રેન્જમાં દેખાઈ રહ્યું છે. સેન્સેક્સ હાલમાં આશરે 22.9 ના P/E પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે, જે તેના 5-વર્ષ અને 10-વર્ષની સરેરાશ કરતાં ઓછો છે. તેવી જ રીતે, નિફ્ટી 50 ઇન્ડેક્સનો P/E રેશિયો લગભગ 22.5 ની આસપાસ છે, જે 20-22 ની ઐતિહાસિક સરેરાશની નજીક છે. જોકે, AI ની અસરો અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ ટૂંકા ગાળામાં દબાણ લાવી શકે છે.
વિશ્લેષકો ટૂંકા ગાળાના પડકારો હોવા છતાં, 2026 માટે ભારતીય બજારના વ્યાપક આઉટલુકને લઈને સાવચેતીપૂર્વક આશાવાદી છે. અર્નિંગ્સ રિકવરી (earnings recovery) અને સંભવિત નીતિગત ફેરફારોની અપેક્ષાએ સેન્સેક્સ માટે 90,000 થી 107,000 સુધીના લક્ષ્યાંકો નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યા છે. જોકે, હાલમાં બજાર કેવી રીતે વૈશ્વિક સંકેતો અને IT ક્ષેત્ર પર AI ની વિકસતી અસરનો સામનો કરે છે તે જોવાનું રહેશે.