તાજેતરના ટ્રાન્સયુનિયન સિબિલ (TransUnion CIBIL) ના રિપોર્ટ મુજબ, ભારતમાં Gen Z (યંગ જનરેશન) ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ મિલેનિયલ્સ કરતાં વધુ ઝડપથી કરી રહ્યા છે અને વધુ ખર્ચ પણ કરી રહ્યા છે. જ્યાં એક તરફ ક્રેડિટની ઉપલબ્ધતા ઝડપથી વધી છે, ત્યાં બીજી તરફ વધુ ક્રેડિટ વાપરતા યુઝર્સમાં ડિફોલ્ટ રેટ (Delinquency Rate) વધી રહ્યો છે, જે લેણદારો માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. આ બદલાતી ધિરાણની આદતો સુરક્ષિત ન હોય તેવી ક્રેડિટ (Unsecured Credit) ના વિકાસ સાથે સંભવિત ક્રેડિટ ગુણવત્તાના પડકારોને પણ ઉજાગર કરે છે.
Gen Z ક્રેડિટ માર્કેટમાં ઝડપથી પ્રવેશ કરી રહ્યું છે
દેશની યુવા પેઢી, ખાસ કરીને 24 થી 30 વર્ષની વય જૂથ, ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કરવામાં અગાઉની પેઢીઓ કરતાં વધુ સક્રિય છે. ટ્રાન્સયુનિયન સિબિલ (TransUnion CIBIL) ના રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે Gen Z ગ્રાહકો માત્ર વહેલા ક્રેડિટ કાર્ડ મેળવી રહ્યા નથી, પરંતુ ટૂંકા ગાળામાં અનેક ક્રેડિટ પ્રોડક્ટ્સનો ઉપયોગ પણ કરી રહ્યા છે. માર્ચ 2024 સુધીમાં, Gen Z ક્રેડિટ કાર્ડ ધારકોમાંથી લગભગ 28% માસિક ₹25,000 કે તેથી વધુ ખર્ચ કરી રહ્યા હતા, જે આ જ ઉંમરે મિલેનિયલ્સ માટે માત્ર 20% હતું.
ક્રેડિટ પ્રોડક્ટ્સનો ઝડપી વિકાસ
આ ડેટા સૂચવે છે કે નવા યુવા કાર્ડધારકોમાંથી દર બેમાંથી એક વ્યક્તિ પ્રથમ કાર્ડ મળ્યાના માત્ર એક વર્ષમાં બીજું ક્રેડિટ કાર્ડ મેળવી લે છે. આ ઝડપી વૃદ્ધિને ઉદ્યોગના આંકડા પણ સમર્થન આપે છે. છેલ્લા દસ વર્ષમાં, ભારતમાં કુલ ક્રેડિટ કાર્ડ બેલેન્સ લગભગ ₹0.4 લાખ કરોડ થી વધીને ₹3.1 લાખ કરોડ થયું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, ક્રેડિટ કાર્ડ ધરાવતા લોકોની સંખ્યા 1.4 કરોડથી વધીને 5.2 કરોડ થઈ છે. આ વૃદ્ધિ છતાં, ક્રેડિટ કાર્ડ હવે કુલ અનસિક્યોર્ડ લોન માર્કેટનો નાનો હિસ્સો બની રહ્યા છે, કારણ કે ગ્રાહકો અન્ય વિવિધ પર્સનલ અને કન્ઝમ્પશન-આધારિત ક્રેડિટનો વધુ ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
ક્રેડિટ ગુણવત્તા અને ડિફોલ્ટના ટ્રેન્ડ્સ
જ્યાં એક તરફ ક્રેડિટની પહોંચ વિસ્તરી રહી છે, ત્યાં બીજી તરફ વધુ ક્રેડિટ એક્સપોઝર સાથે સંકળાયેલા જોખમો પણ વધી રહ્યા છે. ડિફોલ્ટ રેટ (Delinquency Rate), જે લેનમાં ચૂકવણી મોડી થવાની ટકાવારી માપે છે, તે વધુ અનુભવ ધરાવતા અને વધુ ક્રેડિટ પ્રોડક્ટ્સ ધરાવતા વપરાશકર્તાઓમાં નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. છેલ્લા 24 મહિનામાં ત્રણ કે તેથી વધુ પર્સનલ લોન ખોલાવનારા લોકો માટે ડિફોલ્ટ રેટ 8.7% સુધી પહોંચી ગયો છે. આની સામે, બે વર્ષથી ઓછો અનુભવ ધરાવતા નવા કાર્ડધારકોમાં ડિફોલ્ટ રેટ ઘણો ઓછો, એટલે કે 1.2% છે.
ફાઇનાન્સિયલ સંસ્થાઓ માટે રોકાણકારોના મોનિટરિંગ પોઇન્ટ્સ
બેંકિંગ અને ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસ સેક્ટર પર નજર રાખનારા રોકાણકારો માટે, આ ટ્રેન્ડ લોન પોર્ટફોલિયોના ભાવિ સ્વાસ્થ્યનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. બહુવિધ અનસિક્યોર્ડ પ્રોડક્ટ્સ તરફનું વલણ સૂચવે છે કે લેણદારો માટે આવક વૃદ્ધિ વોલ્યુમ દ્વારા વધી શકે છે, પરંતુ જો આર્થિક સ્થિતિ કડક બને તો આ એસેટ્સની ગુણવત્તા પર દબાણ આવી શકે છે. રોકાણકારો ભવિષ્યમાં ક્રેડિટ-ઇશ્યૂ કરતી બેંકો અને નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપનીઓના ત્રિમાસિક અહેવાલો પર નજર રાખી શકે છે કે તેઓ યુવા, હાઈ-એક્સપોઝર જૂથો માટેના જોખમોનું સંચાલન કેવી રીતે કરે છે. ખાસ કરીને, નવા અને અનુભવી વપરાશકર્તાઓ વચ્ચેના ડિફોલ્ટ રેટમાં તફાવત એ યુવા ગ્રાહક આધારની ચુકવણી ક્ષમતાઓ પર લેણદારો કેટલી અસરકારક રીતે નજર રાખી રહ્યા છે તે સમજવા માટે એક મુખ્ય મેટ્રિક બની રહેશે.