Global Trade Research Initiative (GTRI) એ સરકારને UPI પર પ્રસ્તાવિત **0.4%** મર્ચન્ટ ફી રદ કરવાની અપીલ કરી છે. આ ફી **₹2,000** થી વધુના વ્યવહાર પર લાગુ થવાની હતી, પરંતુ હવે તેના અમલીકરણમાં વિલંબની અટકળોએ રોકાણકારોમાં અનિશ્ચિતતા ઊભી કરી છે.
UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર 0.4% મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવાના પ્રસ્તાવને લઈને વિવાદ વકર્યો છે. 15 ઓક્ટોબર, 2026 ની ડેડલાઈન નજીક આવતા જ GTRI એ સરકારને આ નિર્ણય પાછો ખેંચવા વિનંતી કરી છે. સંસ્થાનું કહેવું છે કે UPI ને મોનેટાઈઝ કરવાથી નાના વેપારીઓના માર્જિન પર ખરાબ અસર પડી શકે છે.
શું છે પ્રસ્તાવ?
રોકાણકારોએ સમજવું જરૂરી છે કે આ ફી તમામ ટ્રાન્ઝેક્શન પર નથી. તે માત્ર ₹2,000 થી વધુના પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ (P2M) વ્યવહારો માટે છે. પર્સન-ટુ-પર્સન (P2P) ટ્રાન્ઝેક્શન સંપૂર્ણપણે મફત રહેશે અને જે નાના વેપારીઓ મહિનામાં ₹1 લાખ સુધીનું પેમેન્ટ સ્વીકારે છે, તેમને પણ આમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
આર્થિક દૃષ્ટિકોણ અને જોખમો
GTRI ની દલીલ છે કે જો વેપારીઓ પર ફીનો બોજ પડશે, તો તેઓ આ ખર્ચ ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલશે અથવા તેમના નફામાં ઘટાડો થશે. વધુમાં, UPI ની 'ઝીરો-કોસ્ટ' નીતિ તેને Visa અને Mastercard જેવા વૈશ્વિક નેટવર્ક સામે સ્પર્ધાત્મક બનાવે છે. જો સરકાર ફી દાખલ કરે છે, તો UPI પોતાનો આ ફાયદો ગુમાવી શકે છે.
અમલીકરણમાં વિલંબની શક્યતા
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર આ નિર્ણયને જાન્યુઆરી 2027 સુધી પાછો ઠેલવાનું વિચારી રહી છે. તહેવારોની સિઝનમાં વ્યવસાયોને કોઈ અવરોધ ન આવે તે માટે આ નિર્ણય લેવાઈ શકે છે. અત્યારે ફિનટેક સેક્ટર માટે આ એક મોટું regulatory Uncertainty નું કારણ બન્યું છે. જ્યાં સુધી સરકાર કોઈ સત્તાવાર નોટિફિકેશન બહાર ન પાડે, ત્યાં સુધી રોકાણકારોએ Ministry of Finance અને RBI ના નિવેદનો પર નજર રાખવી જોઈએ.