GST Input Tax Credit (ITC) ના જટિલ નિયમો બિઝનેસના કેશ ફ્લો પર સીધી અસર કરે છે. આગામી **7 ઓક્ટોબર, 2026** ના રોજ યોજાનારી GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં સુધારાની અપેક્ષા છે, જે વેપારીઓને મોટી રાહત આપી શકે છે.
ભારતીય બિઝનેસ માટે Input Tax Credit (ITC) નું મેનેજમેન્ટ હવે એક મહત્વપૂર્ણ કામગીરી બની ગયું છે. ITC દ્વારા કંપનીઓ તેમના ઈનપુટ પર ચૂકવેલા ટેક્સને ફાઈનલ આઉટપુટ ટેક્સ સામે સેટ-ઓફ કરી શકે છે, પરંતુ આ પ્રક્રિયા અત્યંત જટિલ છે. 7 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ મળનારી GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં 'GST 2.0' સુધારાઓની ચર્ચા થવાની શક્યતા છે, જેમાં જેન્યુઈન ખરીદદારોને રક્ષણ આપવા પર ભાર મુકાઈ શકે છે.
કમ્પ્લાયન્સ અને વેન્ડર ડિપેન્ડન્સી
CGST એક્ટની કલમ 16(2) મુજબ, ITC મેળવવી સરળ નથી. તેના માટે વેલિડ ઈન્વોઈસ હોવું, માલની ડિલિવરી મળવી અને સપ્લાયર દ્વારા ટેક્સ જમા કરાવવો ફરજિયાત છે. જો સપ્લાયર સમયસર GSTR-1 ફાઈલ ન કરે, તો ખરીદનાર કંપનીનો ક્રેડિટ લેવાનો અધિકાર અટકી શકે છે. આથી, વેન્ડરનું બેકગ્રાઉન્ડ ચેક કરવું હવે બિઝનેસ માટે ખૂબ જરૂરી બન્યું છે.
કેશ ફ્લો અને 180 દિવસનો નિયમ
લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટમાં GST ના નિયમો વધુ દબાણ વધારે છે. જો કંપની 180 દિવસ સુધી સપ્લાયરને પેમેન્ટ ન કરે, તો તેણે મેળવેલી ITC વ્યાજ સાથે રિવર્સ કરવી પડે છે. લાંબા વર્કિંગ કેપિટલ સાયકલ ધરાવતી કંપનીઓ માટે આ એક મોટું આર્થિક જોખમ બની શકે છે.
Blocked Credit ની જાળ
CGST એક્ટની કલમ 17(5) અંતર્ગત ઘણી સેવાઓ પર ક્રેડિટ મળતી નથી. ફૂડ, બેવરેજીસ અને હેલ્થ સર્વિસ જેવા ખર્ચ પર ITC મળતી નથી. ઉપરાંત, સિવિલ સ્ટ્રક્ચર્સ, સિમેન્ટ અને સ્ટીલ જેવા બાંધકામ ખર્ચ પર પણ ક્રેડિટના નિયમો કડક છે, જે કંપનીઓના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એક્સપાન્શન પર અસર કરે છે.
સુધારાની આશા
આગામી બેઠક બિઝનેસ અને રોકાણકારો માટે ખૂબ મહત્વની છે. સપ્લાયરની ભૂલને કારણે ખરીદદારોને થતા નુકસાન સામે સુરક્ષા મળે તેવા પગલાં લેવાય તેવી માંગ છે. જો નિયમો હળવા થશે તો વર્કિંગ કેપિટલ કાર્યક્ષમતા વધશે અને પ્રોફિટ માર્જિન પરનું દબાણ ઘટશે.