ફ્રાન્સના સરકારી બોન્ડ યીલ્ડ **2002** પછીના ઉચ્ચતમ સ્તરે પહોંચ્યા છે. વધતા જતા દેવા અને બજેટ ખાધના કારણે રોકાણકારો ચિંતિત છે. દેશમાં ચાલી રહેલા રાજકીય ગતિરોધને કારણે 'ફિસ્કલ ડૂમ લૂપ'નો ડર પેદા થયો છે, જે યુરોપિયન નાણાકીય સ્થિરતા માટે જોખમી બની શકે છે.
ફ્રાન્સમાં આર્થિક તણાવની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. સરકારને લોન લેવા માટે જે વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે તે બોન્ડ યીલ્ડ દ્વારા નક્કી થાય છે, જે હાલમાં 5% ની નજીક પહોંચી ગયા છે. આ સ્થિતિ 2002 પછી પ્રથમવાર જોવા મળી છે, જે દર્શાવે છે કે રોકાણકારો ફ્રાન્સના સરકારી દેવાને રાખવા માટે હવે વધુ વળતરની માંગ કરી રહ્યા છે.
આર્થિક સ્થિતિ અને જોખમ
વર્ષ 2026 સુધીમાં ફ્રાન્સનું જાહેર દેવું તેના કુલ આર્થિક ઉત્પાદન (GDP) ના લગભગ 120% સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. બીજી તરફ, સરકારની આવક અને ખર્ચ વચ્ચેની ખાધ 5.4% GDP અંદાજવામાં આવી છે, જે યુરોપિયન યુનિયનની 3% ની મર્યાદા કરતા ઘણી વધારે છે.
'ફિસ્કલ ડૂમ લૂપ'નો ખતરો
વડાપ્રધાન Sébastien Lecornu એ €54 અબજ ના ખર્ચમાં કાપ મૂકવાનો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. જો કે, સરકાર પાસે સંસદમાં સ્પષ્ટ બહુમતી ન હોવાથી આ સુધારા પસાર કરવા મુશ્કેલ છે. આ રાજકીય ગતિરોધ 'ફિસ્કલ ડૂમ લૂપ' ને આમંત્રણ આપી રહ્યો છે, જ્યાં વધતા વ્યાજ દરને કારણે સરકાર પર વધુ દેવું થાય છે, જેના પરિણામે કઠોર પગલાં લેવા પડે છે અને રાજકીય અસ્થિરતા વધે છે.
જર્મની સાથેનું અંતર (Spread)
રોકાણકારો ફ્રેન્ચ બોન્ડ અને જર્મન 'Bunds' વચ્ચેના અંતર (Yield Spread) પર નજર રાખી રહ્યા છે, જે હાલમાં 150 બેસિસ પોઈન્ટ ની નજીક પહોંચી ગયું છે. આ 2011 ના યુરોઝોન દેવા સંકટ બાદનું સૌથી ઉંચુ સ્તર છે, જે દર્શાવે છે કે બજાર ફ્રાન્સના દેવાને જર્મની કરતા વધુ જોખમી માને છે.