સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs) ફરી એકવાર નેટ સેલર બન્યા છે. તેમણે ભારતીય શેરોમાંથી **₹7,443 કરોડ** પાછા ખેંચી લેતા બે મહિનાનો ખરીદીનો ટ્રેન્ડ તૂટ્યો છે.
સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં ફોરેન પોર્ટફોલિયો ઇન્વેસ્ટર્સ (FPIs) એ ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટમાંથી અચાનક એક્ઝિટ લેવાનું શરૂ કર્યું છે. જુલાઈ અને ઓગસ્ટ મહિનામાં વિદેશી રોકાણકારોએ કુલ ₹51,119 કરોડનું જંગી રોકાણ કર્યું હતું, જેની સામે હવે થયેલી આ ₹7,443 કરોડની વેચવાલી એક મોટું રિવર્સલ સૂચવે છે.
વેચવાલી પાછળના વૈશ્વિક કારણો
આ આઉટફ્લો પાછળ અમેરિકાના મેક્રો-ઈકોનોમિક બદલાતા પરિબળો મુખ્ય જવાબદાર છે. US ટ્રેઝરી યીલ્ડમાં વધારો અને મજબૂત ડોલરને કારણે ગ્લોબલ રોકાણકારો માટે અમેરિકાના ફિક્સ્ડ-ઇન્કમ એસેટ્સ વધુ આકર્ષક બન્યા છે. વધુમાં, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આવેલા ઉછાળાને કારણે ભારતમાં ફુગાવા અને કરન્ટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટનું જોખમ વધ્યું છે.
વેલ્યુએશન અને પ્રોફિટ બુકિંગ
માત્ર ગ્લોબલ પરિબળો જ નહીં, પરંતુ ભારતીય બજારના ઊંચા વેલ્યુએશન પણ આ વેચવાલી માટે જવાબદાર છે. ખાસ કરીને મિડ-કેપ અને સ્મોલ-કેપ સેગમેન્ટમાં જે તેજી જોવા મળી હતી, ત્યાં હવે વિદેશી ફંડ્સ પ્રોફિટ બુકિંગ કરી રહ્યા છે. વર્ષ ૨૦૨૬માં અત્યાર સુધીમાં ભારતીય ઇક્વિટીમાંથી થયેલી કુલ વેચવાલી ₹2.32 લાખ કરોડને પાર કરી ગઈ છે, જે વર્ષ ૨૦૨૫ના આખા વર્ષના આંકડા કરતા પણ વધી ગઈ છે.
ડેબ્ટ માર્કેટ પર પણ અસર
વેચવાલી માત્ર શેરબજાર પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ ડેટ માર્કેટમાં પણ વિદેશી રોકાણકારોએ પોતાનું એક્સપોઝર ઘટાડ્યું છે. Fully Accessible Route (FAR) અને Voluntary Retention Route (VRR) માંથી થયેલી મૂડીની નિકાસ સૂચવે છે કે રોકાણકારો જોખમ ઘટાડવા (risk-off) તરફ વળ્યા છે.
હવે શું કરવું?
આગામી સમયમાં બજારની સ્થિરતા ડોમેસ્ટિક ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (DIIs) કેવી રીતે લિક્વિડિટી ગેપ ભરે છે તેના પર નિર્ભર રહેશે. US ઇન્ફ્લેશનના ડેટા અને ફેડરલ રિઝર્વની પોલિસી પર દરેકની નજર રહેશે, કારણ કે કોઈ પણ કઠોર સંકેત બજારમાં વોલેટિલિટી વધારી શકે છે.