Whalesbook
વિદેશી રોકાણમાં નવી તેજી, માર્કેટમાં બદલાતા પ્રવાહો
વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs) એ ફેબ્રુઆરીમાં ભારતીય શેરબજારમાં ₹22,615 કરોડનું રોકાણ કરીને વર્ષોથી ચાલતી વેચાણની સ્થિતિને ઉલટાવી દીધી છે. આ સપ્ટેમ્બર 2024 પછીનો સૌથી મોટો માસિક ઇનફ્લો (inflow) છે, જે 2025 માં થયેલા ₹1.66 લાખ કરોડના ચોખ્ખા ઘટાડા પછી એક મજબૂત પુનરાગમન દર્શાવે છે. આ નવા રોકાણ પાછળ ભારત-યુએસ વચ્ચેના વચગાળાના વેપાર કરાર, ભારતીય બજારના મૂલ્યાંકનમાં થયેલો સુધારો અને Q3 FY26 માં કોર્પોરેટ કમાણીમાં જોવા મળેલો 14.7% નો મજબૂત વધારો જેવા પરિબળો જવાબદાર છે. રેગ્યુલેટરી ફેરફારો, જેમ કે RBI દ્વારા મે 2025 માં FPI લિમિટ હટાવવી અને SEBI દ્વારા સપ્ટેમ્બર 2025 માં IFSC-આધારિત FPIs માં ભારતીય ભાગીદારી વધારવી, તેણે પણ વિદેશી મૂડીના પ્રવાહને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. જાન્યુઆરી 2026 સુધીમાં, ભારતીય લિસ્ટેડ કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન આશરે $5.001 ટ્રિલિયન હતું.
સેક્ટર રોટેશન: ફાઇનાન્સિયલ અને કેપિટલ ગુડ્સ પર ફોકસ, IT માં ઘટાડો
ફેબ્રુઆરીના આ ઇનફ્લોમાં ચોક્કસ સેક્ટર તરફી ઝુકાવ સ્પષ્ટપણે જોવા મળ્યો. FPIs એ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસિસ અને કેપિટલ ગુડ્સ સેક્ટરમાં તેમનો હિસ્સો આક્રમક રીતે વધાર્યો છે, જે આર્થિક વૃદ્ધિ માટે તૈયાર થયેલા સાયક્લિકલ (cyclical) સેક્ટર્સ તરફ વ્યૂહાત્મક ફેરફાર સૂચવે છે. Q3 FY26 માં મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરના વેચાણમાં 11.4% નો વધારો આ દર્શાવે છે. તેનાથી વિપરીત, ટેકનોલોજી સેક્ટરમાં સતત વેચાણ જોવા મળ્યું, જ્યાં ₹10,956 કરોડનો આઉટફ્લો (outflow) થયો. IT શેરોમાં આ ઘટાડો મુખ્યત્વે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) દ્વારા થનારા સંભવિત અવરોધોની ચિંતાઓને કારણે છે, ખાસ કરીને 'એન્થ્રોપિક ઇફેક્ટ' જે પરંપરાગત આઉટસોર્સિંગ મોડેલોને જોખમમાં મૂકી શકે છે. Nifty IT ઇન્ડેક્સનો P/E રેશિયો ઘટીને આશરે 23.6 થયો છે, જે તેના ઐતિહાસિક સરેરાશ કરતાં ઓછો છે, જોકે કેટલાક વિશ્લેષકો તેને 'ડીપ વેલ્યુ' ઝોન માની રહ્યા છે.
ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો અને ચલણ પર દબાણ
FPIs ના વધતા રસ છતાં, બજાર અનેક મોટા જોખમોનો સામનો કરી રહ્યું છે. મધ્ય પૂર્વમાં વધતો સંઘર્ષ, ખાસ કરીને ફેબ્રુઆરી 2026 ના અંતમાં યુએસ-ઇઝરાયેલના ઈરાન પરના હુમલા અને ત્યારબાદના વળતા હુમલાઓએ નોંધપાત્ર ભૌગોલિક રાજકીય જોખમ ઊભું કર્યું છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો જોવા મળ્યો છે અને તે $73 પ્રતિ બેરલથી વધુ ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. જો સંઘર્ષ વધશે તો ભાવ $100 કે તેથી વધુ સુધી પહોંચી શકે છે. આ ભારત જેવા મોટા તેલ આયાતકાર દેશો માટે ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે તેનાથી આયાત બિલ વધી શકે છે અને ચાલુ ખાતાના ખાધ (CAD) માં વધારો થઈ શકે છે. ફેબ્રુઆરી 2026 ના અંત સુધીમાં USD/INR વિનિમય દર આશરે 91.07 ની આસપાસ રહ્યો છે, જે છેલ્લા 12 મહિનામાં 4.12% નો ઘટાડો દર્શાવે છે. જાન્યુઆરી 2026 માં તો તે 92.29 ની સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચ્યો હતો. ક્રૂડના વધતા ભાવ રૂપિયા પર સતત દબાણ લાવી રહ્યા છે. વધુમાં, 2025 માં FPIs દ્વારા થયેલા ₹1.66 લાખ કરોડના કુલ આઉટફ્લોને કારણે બજાર સાવચેત છે, જે ચલણની અસ્થિરતા, વૈશ્વિક વેપાર તણાવ અને ઊંચા મૂલ્યાંકનને કારણે હતું. માર્ચમાં પ્રવાહો હકારાત્મક રહેવાની અપેક્ષા છે, પરંતુ તેની સ્થિરતા Q4 કમાણી અને રૂપિયાની સ્થિરતા પર નિર્ભર રહેશે. આ અનિશ્ચિતતાઓને કારણે Nifty 50 માં 2026 માં અત્યાર સુધીમાં લગભગ 4% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
આગળ શું? માર્ચ અને તે પછીનો દેખાવ
વિશ્લેષકો માર્ચ મહિનામાં FPIs ના હકારાત્મક પ્રવાહો ચાલુ રહેવાની ધારણા રાખી રહ્યા છે, જો Q4 કમાણી અહેવાલો દ્વારા FY27 માટે 15% કમાણી વૃદ્ધિની સ્પષ્ટતા મળે. રૂપિયાની ₹91 પ્રતિ ડોલરથી નીચેની સ્થિરતા વિદેશી રોકાણકારોને રાહત આપી શકે છે. જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે વિકાસશીલ બજારો પ્રત્યે 'વેઇટ-એન્ડ-વોચ' અભિગમ યથાવત રહી શકે છે, ત્યારે ભારતના GDP વૃદ્ધિની સંભાવનાઓ અને FY27 માટે મજબૂત કોર્પોરેટ કમાણીનો અંદાજ મધ્યમ-ગાળાના પ્રવાહો માટે સારો સંકેત આપે છે. જોકે, તાત્કાલિક ભવિષ્ય મધ્ય પૂર્વ સંઘર્ષના માર્ગ અને વૈશ્વિક કોમોડિટી ભાવો અને ચલણ બજારો પર તેની અસર સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલું છે. સેક્ટરની વાત કરીએ તો, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ફાઇનાન્સિયલ્સમાં રોટેશન ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે, જ્યારે IT સેક્ટર AI અપનાવવા અને ખર્ચના દબાણને કારણે જટિલ સંક્રમણને નેવિગેટ કરી રહ્યું છે.