FPI નો પ્રવેશ અને તેના કારણો
આ ફરી શરૂ થયેલું વિદેશી રોકાણકારોનું આત્મવિશ્વાસ 2025 અને 2026 ની શરૂઆતમાં થયેલા નોંધપાત્ર આઉટફ્લોથી એક મોટો બદલાવ દર્શાવે છે. આ રોકાણનો મુખ્ય આધાર યુએસ-ભારત વેપાર કરાર (US-India trade deal) અને વૈશ્વિક આર્થિક ચિંતાઓમાં ઘટાડો જેવા અનુકૂળ બાહ્ય પરિબળો છે. આ ઉપરાંત, યુનિયન બજેટ 2026 (Union Budget 2026) દ્વારા કરાયેલા પ્રોત્સાહનોએ પણ રોકાણકારોનો ઉત્સાહ વધાર્યો છે.
બજારમાં તેજીની વચ્ચે IT સેક્ટરમાં મંદી
જોકે, આ સકારાત્મક ગતિ વચ્ચે, ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી (IT) સેક્ટરમાં કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) માં થયેલી પ્રગતિને કારણે ભારે વેચવાલી જોવા મળી રહી છે. જેના કારણે Nifty IT ઇન્ડેક્સ 13 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં 8.2% જેટલો ગગડ્યો હતો. આનાથી બ્રોડર માર્કેટની પોઝિટિવ મોમેન્ટમ પર પ્રશ્નાર્થ સર્જાયો છે.
વૈશ્વિક પરિબળો અને સ્થાનિક પ્રેરણા:
ફેબ્રુઆરી 2026 ના પ્રથમ પખવાડિયામાં FPIs એ લગભગ ₹19,675 કરોડનું રોકાણ કર્યું છે, જે 2025 માં થયેલા ₹1.66 લાખ કરોડના આઉટફ્લોથી વિપરીત છે. અમેરિકાના ફુગાવાના આંકડાઓમાં ઘટાડો, વૈશ્વિક વ્યાજ દરોમાં સ્થિરતા અને યુએસ ડોલરમાં મજબૂતીએ રોકાણકારોના જોખમ લેવાના સેન્ટિમેન્ટને સુધાર્યું છે. ભારતીય બજાર પણ આમાંથી લાભ મેળવી રહ્યું છે. સ્થાનિક સ્તરે, સ્થિર મેક્રોઇકોનોમિક ડેટા, નિયંત્રિત ફુગાવો અને કોર્પોરેટ અર્નિંગ્સ (corporate earnings) એ ભારતના વિકાસ પર વિશ્વાસ વધાર્યો છે. યુનિયન બજેટ 2026 માં જાહેર કરાયેલા નાણાકીય ઉત્તેજન (fiscal stimulus) અને ક્ષેત્ર-વિશિષ્ટ પ્રોત્સાહનોએ પણ રોકાણકારોના આત્મવિશ્વાસને વેગ આપ્યો છે.
IT સેક્ટર પર AI નો પ્રભાવ:
આ સકારાત્મક ચિત્રની બીજી બાજુએ, IT સેક્ટર એક ગંભીર પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે. AI માં થયેલા ઝડપી વિકાસ, ખાસ કરીને એન્થ્રોપિક (Anthropic) જેવી કંપનીઓ દ્વારા એડવાન્સ્ડ AI ટૂલ્સના લોન્ચથી રોકાણકારોમાં ચિંતાનો માહોલ છે. Nifty IT ઇન્ડેક્સમાં થયેલી 8.2% ની ભારે ગિરાવટે IT કંપનીઓના પરંપરાગત બિઝનેસ મોડેલ, જે લેબર-ઇન્ટેન્સિવ (labor-intensive) બિલબલ-અવર કોન્ટ્રાક્ટ્સ પર આધાર રાખે છે, તેની સ્થિરતા પર પ્રશ્નાર્થ ઊભો કર્યો છે. IT ઇન્ડેક્સનો પ્રાઈસ-ટુ-અર્નિંગ (P/E) રેશિયો મધ્ય-ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીમાં ઘટીને લગભગ 23.22 પર આવી ગયો છે, જે તેના એક વર્ષના સરેરાશ 27.8 થી નીચે છે. તેની સરખામણીમાં, Nifty 50 ઇન્ડેક્સનો P/E રેશિયો 22.2 છે.
યુએસ-ભારત વેપાર કરાર, જેમાં ટેરિફ (tariffs) ઘટાડીને લગભગ 18% કરવામાં આવ્યા છે, તે અમુક ક્ષેત્રો માટે નિકાસ સ્પર્ધાત્મકતા સુધારવામાં મદદરૂપ થશે. જોકે, આ મેક્રો ટેલવિન્ડ (macro tailwind) IT ક્ષેત્રમાં ઉભરી રહેલા માળખાકીય પડકારોને પહોંચી વળવા પૂરતું નથી.
ભવિષ્યની રૂપરેખા:
IT સેક્ટરમાં તીવ્ર ઘટાડા છતાં, વિશ્લેષકો ભવિષ્ય અંગે વિભાજિત છે. કેટલાકનું માનવું છે કે AI ની લાંબા ગાળાની અસરો હજુ સ્પષ્ટ થઈ નથી, તેથી અત્યારે ગભરાટભરી વેચવાલી કરવી યોગ્ય નથી. યુનિયન બજેટ 2026 માં ડેટા સેન્ટર્સ (data centers) માટે ટેક્સ હોલિડે (tax holidays) અને IT સેવાઓ માટેના પ્રોત્સાહનો પણ કેટલાક લાંબા ગાળાના લાભ આપી શકે છે. જોકે, FPIs અને સ્થાનિક રોકાણકારો માટે તાત્કાલિક ચિંતા એ જળવાઈ રહેશે કે AI ની વિક્ષેપજનક સંભવિતતા સામે બ્રોડ માર્કેટ ઇનફ્લો કેટલો ટકી રહે છે.