નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે **₹2,000** થી વધુના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર લાગતો **0.4%** મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) ગ્રાહકોએ નહીં, પરંતુ વેપારીઓએ જ ભોગવવો પડશે.
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે UPI પેમેન્ટ્સના નવા નિયમો અંગે મહત્વની સ્પષ્ટતા કરી છે. હવે ₹2,000 થી વધુના પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ (P2M) ટ્રાન્ઝેક્શન પર લાગતો 0.4% MDR ચાર્જ માત્ર વેપારીઓએ જ આપવાનો રહેશે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમને સક્ષમ બનાવવાનો અને ગ્રાહકો પર કોઈ વધારાનો બોજ ન પડે તે જોવાનો છે.
નાના વેપારીઓ માટે ખાસ રાહત
આ નિયમમાં નાના વેપારીઓનું ધ્યાન રાખવામાં આવ્યું છે. જે વેપારીઓનું માસિક કલેક્શન ₹1 લાખથી ઓછું છે, તેમને આ 0.4% ના ચાર્જમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. વધુમાં, ₹75,000 થી વધુના ટ્રાન્ઝેક્શન માટે આ ચાર્જને મહત્તમ ₹300 પર કેપ (સીમિત) કરવામાં આવ્યો છે.
સરકારનો તર્ક શું છે?
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ચાર્જ કોઈ ટેક્સ નથી, પરંતુ પેમેન્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જાળવવા માટેનો સર્વિસ ચાર્જ છે. જેમ કાર્ડ પેમેન્ટ્સમાં Visa કે Mastercard ના ચાર્જ વેપારીઓ ઉઠાવે છે, તેવી જ રીતે UPI ને હવે સ્ટાન્ડર્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી પ્રેક્ટિસ સાથે જોડવામાં આવી રહ્યું છે. Indian Banks Association સાથે મળીને સરકાર એ સુનિશ્ચિત કરી રહી છે કે વેપારીઓ આ ખર્ચ ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલે નહીં.
હવે GST પર નજર
હાલમાં 18% GST આ ફી પર લાગુ થઈ શકે છે, પરંતુ તે અંગે હજુ GST કાઉન્સિલમાં ચર્ચા થવાની બાકી છે. વેપારીઓ પરનો બોજ ઘટાડવા માટે સરકાર આ અંગે નરમ વલણ અપનાવે તેવી શક્યતા છે, જેના પર રોકાણકારોની ખાસ નજર રહેશે.