Finance અને Commerce મંત્રાલય વચ્ચે RoDTEP અને RoSCTL જેવી મુખ્ય એક્સપોર્ટ રિબેટ સ્કીમ્સને લંબાવવા મુદ્દે ખેંચતાણ ચાલી રહી છે. આ સ્કીમ્સ **૩૧ ડિસેમ્બર**ના રોજ સમાપ્ત થઈ રહી છે, જેની સીધી અસર ટેક્સટાઇલ અને એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રની કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર પડી શકે છે.
ભારતીય એક્સપોર્ટ સેક્ટરમાં અત્યારે એક ગંભીર પોલિસી ડેડલોક જોવા મળી રહ્યો છે. સરકારની મહત્વની રિબેટ સ્કીમ્સ—Remission of Duties and Taxes on Exported Products (RoDTEP) અને Rebate of State and Central Taxes and Levies (RoSCTL)—ની મુદત ૩૧ ડિસેમ્બરના રોજ પૂરી થઈ રહી છે. જ્યાં કોમર્સ વિભાગ લાંબા ગાળાની સ્થિરતા માટે ૫ વર્ષના એક્સટેન્શનની માંગ કરી રહ્યો છે, ત્યાં નાણા મંત્રાલય આ યોજનાઓના નાણાકીય બોજને લઈને સાવચેત છે.
પ્રોફિટ માર્જિન માટે કેમ જરૂરી છે આ રિબેટ?
ભારતીય કંપનીઓ માટે આ સ્કીમ્સ માત્ર સરકારી પ્રોત્સાહન નથી, પરંતુ કાચા માલ અને લોજિસ્ટિક્સ પર લાગેલી છુપી ટેક્સની રકમના રિફંડ છે. જો આ રિફંડ ન મળે તો આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં ભારતીય પ્રોડક્ટ્સ મોંઘી સાબિત થાય છે. ટેક્સટાઇલ, કેમિકલ અને એન્જિનિયરિંગ જેવી કંપનીઓ માટે આ રિબેટ તેમના ઓપરેટિંગ પ્રોફિટ માર્જિનને બચાવવાનું કામ કરે છે. ટૂંકા ગાળાના એક્સટેન્શનને કારણે કંપનીઓ લાંબા ગાળાના આંતરરાષ્ટ્રીય કોન્ટ્રાક્ટ્સના ભાવ નક્કી કરવામાં મુશ્કેલી અનુભવી રહી છે.
સરકારમાં મતભેદ અને આંકડા
કોમર્સ વિભાગે ૨૦૨૬-૨૭ માટે ₹૨૩,૦૦૦ કરોડના બજેટનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જે વર્તમાન ₹૧૦,૦૦૦ કરોડના અંદાજ કરતાં ઘણો વધારે છે. વિભાગનું માનવું છે કે ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં મર્ચેન્ડાઇઝ એક્સપોર્ટ ૧૮.૫૧% વધીને $૨૫૯.૮૯ અબજ પહોંચ્યું છે, જેને જાળવી રાખવા માટે આ ટેકો જરૂરી છે. બીજી તરફ, નાણા મંત્રાલય ખર્ચ પર અંકુશ રાખવા માંગે છે, જેના કારણે અત્યાર સુધી માત્ર ૩ મહિનાનું કામચલાઉ એક્સટેન્શન જ આપવામાં આવ્યું છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાન રાખવું?
રોકાણકારો માટે મુખ્ય જોખમ એ છે કે જો આ સ્કીમ્સ બંધ થાય અથવા ટૂંકા ગાળા માટે લંબાય, તો ટેક્સટાઇલ અને લેધર જેવી લેબર-ઇન્ટેન્સિવ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના માર્જિન પર દબાણ આવશે. આગામી સમયમાં કંપનીઓના ક્વાર્ટરલી રિઝલ્ટમાં મેનેજમેન્ટની કોમેન્ટરી પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે પોલિસીમાં અનિશ્ચિતતા તેમના ઓર્ડર બુક અને પ્રાઈસિંગ વ્યૂહરચનાને અસર કરી શકે છે.