રુઈયા પરિવારની Essar Group હવે એક મોટા બિઝનેસ ટ્રાન્સફોર્મેશનમાંથી પસાર થઈ રહી છે. કંપનીએ પોતાના પરનું **₹1.37 લાખ કરોડ** થી વધુનું દેવું ઘટાડીને હવે એક નવું 'એસેટ-લાઈટ' બિઝનેસ મોડેલ અપનાવ્યું છે.
એસ્સાર ગ્રુપ હવે તેના જૂના 'એસેટ-હેવી' મોડેલમાંથી બહાર આવીને એક ચપળ અને પાર્ટનરશિપ આધારિત અભિગમ અપનાવી રહ્યું છે. કંપનીએ અત્યાર સુધીમાં વિવિધ એસેટના વેચાણ અને રિઝોલ્યુશન દ્વારા ₹1.37 લાખ કરોડ થી વધુનું દેવું ચૂકવી દીધું છે. હવે ગ્રુપ મુખ્ય માલિક બનવાને બદલે એક વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર તરીકે મોટા પ્રોજેક્ટ્સનું સંચાલન કરવા પર ભાર મૂકી રહ્યું છે, જેથી ભૂતકાળમાં ભારતમાં અનુભવાયેલી નાણાકીય મુશ્કેલીઓથી બચી શકાય.
કેપિટલ એફિશિયન્સી પર ભાર
કંપની હવે મોટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાં 100% ફંડિંગ કે રિસ્ક લેવાને બદલે બાહ્ય ઇક્વિટી પાર્ટનર્સને સામેલ કરી રહી છે. આ વ્યૂહરચના દ્વારા કંપની ઓપરેશન્સનું સંચાલન તો કરશે, પરંતુ આર્થિક બોજ અન્ય ભાગીદારો સાથે વહેંચશે.
સ્ટીલ અને એનર્જી પર ફોકસ
આ નવી રણનીતિના ભાગરૂપે, યુએસના મિનેસોટામાં 'મેસાબી મેટાલિક્સ' (Mesabi Metallics) પ્રોજેક્ટને ફરી જીવંત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, એનર્જી ક્ષેત્રે 'એસ્સાર એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન' (Essar Energy Transition) દ્વારા આગામી 5 વર્ષમાં $3.6 બિલિયન નું રોકાણ કરવાની યોજના છે. આમાં પરંપરાગત ઓઈલ રિફાઈનિંગને બદલે ગ્રીન હાઈડ્રોજન અને એમોનિયા જેવી લો-કાર્બન પ્રોડક્ટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. યુકેમાં આવેલી 'સ્ટેનલો રિફાઈનરી' (Stanlow Refinery) ને પણ પર્યાવરણીય નિયમો મુજબ આધુનિક બનાવવામાં આવી રહી છે.
જોખમ અને ભવિષ્ય
યુકે, યુએસ, ભારત, સાઉદી અરેબિયા અને વિયેતનામ જેવા દેશોમાં પ્રોજેક્ટ્સ ફેલાયેલા હોવાથી તેને મેનેજ કરવા એક મોટું પડકાર છે. રોકાણકારો માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું કંપની ફરીથી દેવાના ચક્રમાં ફસાયા વગર આ પ્રોજેક્ટ્સ પૂર્ણ કરી શકશે કે નહીં. ભાગીદારો પરની નિર્ભરતા પ્રોજેક્ટના નિર્ણયો લેવાની ક્ષમતાને પણ અસર કરી શકે છે.
