ભારતીય ઈલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરર્સ માટે વિયેતનામ હવે સસ્તું સોર્સિંગ હબ બની રહ્યું છે. FY26 માં અહીંથી થતી આયાત વધીને **$5.36 અબજ** પર પહોંચી છે, જેનું મુખ્ય કારણ ભારત-ASEAN ટ્રેડ પેક્ટ હેઠળ મળતી ઝીરો-ડ્યુટીનો લાભ લેવાની વ્યૂહરચના છે.
ભારતીય ઈલેક્ટ્રોનિક્સ કંપનીઓ પોતાના માર્જિનને સુરક્ષિત રાખવા માટે સતત વિયેતનામ તરફ વળી રહી છે. FY26 માં વિયેતનામથી થતી ઈલેક્ટ્રોનિક સામાનની આયાત વધીને $5.36 અબજ થઈ છે, જે FY25 માં $4.89 અબજ હતી. આ 9.5% નો વાર્ષિક ઉછાળો સ્પષ્ટ કરે છે કે સરકારના પ્રોત્સાહનો હોવા છતાં કંપનીઓ સ્થાનિક ઉત્પાદન કરતા આયાતને વધુ પ્રાથમિકતા આપી રહી છે.
આ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ શું છે?
મેમરી ચિપના ભાવમાં છેલ્લા એક વર્ષમાં લગભગ પાંચ ગણો વધારો થયો છે, જેના કારણે સ્માર્ટફોન અને ઈયરબડ્સ બનાવવાનો ખર્ચ આસમાને છે. આ વધેલા ખર્ચને પહોંચી વળવા કંપનીઓ 'India-ASEAN Free Trade Agreement' નો ઉપયોગ કરી રહી છે. આ કરાર હેઠળ જો માલ ચોક્કસ 'Rules of Origin' માપદંડો પૂર્ણ કરતો હોય, તો તેને શૂન્ય કસ્ટમ ડ્યુટી પર આયાત કરી શકાય છે.
શું આ સ્થાનિક મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે જોખમી છે?
સરકારની 'Mobile Phone Manufacturing Scheme' અને અન્ય સ્કીમ હેઠળ 4% ઇન્સેન્ટિવ મળતું હોવા છતાં, ટ્રેડ પેક્ટનો શૂન્ય ડ્યુટીનો લાભ કંપનીઓ માટે વધુ આકર્ષક સાબિત થઈ રહ્યો છે. વધુમાં, માર્કેટ નિષ્ણાતોને એવી આશંકા છે કે ચીનમાં બનેલા સામાનને વિયેતનામ વાટે રૂટ કરીને અહીં લાવવામાં આવી રહ્યો છે, જેથી 20% સુધીની MFN ટેરિફ ડ્યુટીથી બચી શકાય.
આ સ્થિતિ લાંબા ગાળે સ્થાનિક ઈલેક્ટ્રોનિક્સ ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવવાના સપનામાં અવરોધ બની શકે છે. રોકાણકારોએ ખાસ કરીને સરકારી નીતિઓમાં થતા ફેરફારો પર નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે જો સરકાર 'Rules of Origin' કડક બનાવશે અથવા ટ્રેડ પેક્ટની ફરી સમીક્ષા કરશે, તો કંપનીઓના કાચા માલના ખર્ચમાં મોટો વધારો થઈ શકે છે.