ગંભીર El Niño ની સ્થિતિને કારણે ભારતનો કૃષિ સેક્ટર મુશ્કેલીમાં છે. ચોમાસાની ઘટ અને પાણીની અછતને કારણે ઘઉંના પાક પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે, જેની સીધી અસર FMCG અને ટુ-વ્હીલર સેક્ટર પર પડી શકે છે.
ઐતિહાસિક El Niño વેધર પેટર્નને કારણે ભારતીય કૃષિ ક્ષેત્ર માટે ગંભીર સંકટ ઊભું થયું છે. ડેટા મુજબ, દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસામાં 13% ની ઘટ જોવા મળી છે, જે 2015 પછીનું સૌથી મોટું અંતર છે. આ જ કારણ છે કે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં કૃષિ વૃદ્ધિ જે અગાઉ 4.2% હતી, તે ઘટીને 3% પર આવી ગઈ છે. ખાસ કરીને વર્ષ 2027 માં અસહ્ય ગરમી અને પાણીની અછતને પગલે શિયાળુ ઘઉંના પાક પર પણ મોટું જોખમ છે.
માર્કેટ પર કેવી અસર પડશે?
આ પર્યાવરણીય ફેરફારની સીધી અસર બજારના સેન્ટિમેન્ટ પર પડી રહી છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં વાસ્તવિક વેતનમાં છેલ્લા એક વર્ષમાં લગભગ 2% નો ઘટાડો થયો છે, જેનાથી સામાન્ય માણસના બજેટ પર દબાણ વધ્યું છે. ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના વધતા ભાવ અને ઘટી રહેલી આવકને કારણે ગ્રાહકો હવે ખર્ચ કરતા અચકાઈ રહ્યા છે.
રોકાણકારો માટે આ ચિંતાનો વિષય છે કારણ કે FMCG અને ટુ-વ્હીલર ઉત્પાદક કંપનીઓ ગ્રામીણ ભારતની માંગ પર વધુ નિર્ભર છે. જો ગ્રામીણ ખરીદશક્તિ ઘટશે, તો આ કંપનીઓના વોલ્યુમ અને પ્રોફિટ માર્જિન પર નેગેટિવ અસર જોવા મળી શકે છે.
બેંકિંગ સેક્ટર અને મોંઘવારી
માઈક્રોફાઈનાન્સ અને ગ્રામીણ ધિરાણ આપતી નાણાકીય સંસ્થાઓ પર પણ નજર રાખવી જરૂરી છે. જો પાક નિષ્ફળ જશે, તો ખેડૂતોની લોન ચૂકવવાની ક્ષમતા ઘટશે, જે બેંકો માટે બેડ લોનની સમસ્યા સર્જી શકે છે. આ ઉપરાંત, સતત વધતી ફૂડ ઇન્ફ્લેશન સેન્ટ્રલ બેંકને મોંઘવારીને નિયંત્રિત કરવા માટે વ્યાજ દરો ઊંચા રાખવા મજબૂર કરી શકે છે, જે આર્થિક વિકાસને પણ અસર કરી શકે છે.
કર્ણાટક, મહારાષ્ટ્ર અને તેલંગાણા જેવા રાજ્યોએ તો પહેલેથી જ દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ જાહેર કરી દીધી છે, જે ગંભીરતાનો સંકેત આપે છે. હવે બજારની નજર સરકાર દ્વારા જાહેર થનારા રાહત પેકેજ અને આગામી ક્વાર્ટરના અર્નિંગ્સ રિપોર્ટ્સ પર રહેશે.