અર્થશાસ્ત્રી Surjit Bhalla ના તાજેતરના રિપોર્ટમાં ચોંકાવનારો ઘટસ્ફોટ થયો છે. ભારતમાં કુલ **13.37 કરોડ** મતદારોના નામ યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી અંદાજે **70 લાખ** નામ દૂર કરવા પાછળ કોઈ સ્પષ્ટ કારણ જણાઈ રહ્યું નથી.
અર્થશાસ્ત્રીઓ અને ડેટા એનાલિસ્ટ્સ વારંવાર જાહેર ડેટાબેઝની તપાસ કરતા હોય છે જેથી સરકારી પ્રક્રિયાઓની પારદર્શિતા જાણી શકાય. Surjit Bhalla એ 'Special Intensive Revision' પ્રક્રિયા દરમિયાન હટાવવામાં આવેલા 13.37 કરોડ નામો અંગે વિગતવાર રિપોર્ટ રજૂ કર્યો છે. અભ્યાસ મુજબ, મોટાભાગના નામ તો મૃત્યુ, ડુપ્લિકેટ એન્ટ્રી કે સ્થળાંતરને કારણે હટાવવામાં આવ્યા છે, પરંતુ 70 લાખ નામો એવા છે જેનું કોઈ સ્પષ્ટ કારણ મળતું નથી.
13 કરોડનો આંકડો અને સત્ય
Bhalla એ તંદુરસ્ત મતદાર યાદી માટે એક બેન્ચમાર્ક નક્કી કર્યો છે. પુખ્ત વસ્તી 100.8 કરોડ અને 8.5% નોન-રજિસ્ટ્રેશન રેટને ધ્યાનમાં લેતા, 92.2 કરોડ મતદારો હોવા જોઈએ તેવું મોડેલ સૂચવે છે. આ વિશ્લેષણ મુજબ, અયોગ્ય રીતે દૂર કરાયેલા નામોની સંખ્યા કુલ વસ્તીના 1% થી પણ ઓછી છે.
રાજ્યવાર વિસંગતતાઓ
આ અભ્યાસ દર્શાવે છે કે રિવિઝન પ્રક્રિયા દરેક રાજ્યમાં અલગ રહી છે. ખાસ કરીને પશ્ચિમ બંગાળમાં 40 થી 60 લાખ એવા મતદારો છે જેમને કોઈ સ્પષ્ટ કારણ વગર હટાવી દેવાયા છે. તેની સામે બિહારમાં નામોની સંખ્યામાં વધારો જોવા મળ્યો છે, જેનું મુખ્ય કારણ ત્યાંના સ્થળાંતરિત કામદારો છે, જેઓ અન્ય રાજ્યમાં રહેવા છતાં પોતાના વતન ગામમાં રજિસ્ટર્ડ છે.
પ્રક્રિયા અને વિવાદ
વર્ષ 2026 ના શરૂઆતના રિવિઝનમાં 27 લાખ નામો જ્યુડિશિયલ ઓફિસર્સ દ્વારા દૂર કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં મુસ્લિમ મતદારોનું પ્રમાણ વધુ હતું. Election Commission of India ના મતે 93% અપીલનો ઉકેલ આવી ગયો છે, પરંતુ હજુ સુધી માત્ર 1.3 લાખ કેસોમાં જ નિર્ણય લેવાયો છે. વહીવટી પ્રક્રિયાની આ ધીમી ગતિ હવે મોટી ચર્ચાનો વિષય બની છે.