પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં આયોજનના અભાવે આર્થિક ગતિ ધીમી પડી છે. પોર્ટની સમસ્યાઓ અને પ્રોજેક્ટ્સમાં વિલંબને કારણે લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ વધતા બિઝનેસ રોકાણકારો માટે પડકારો સર્જાયા છે.
વિકાસમાં આર્થિક અંતર અને વાસ્તવિકતા
પૂર્વ ભારત અને ઉત્તર-પૂર્વના રાજ્યો દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા સાથેના ભૌગોલિક જોડાણનો આર્થિક લાભ લેવામાં સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. આ પ્રદેશમાં વહીવટી વિભાજન અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની મર્યાદાઓને કારણે ઔદ્યોગિક આઉટપુટ રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા ઘણું ઓછું છે. લેટેસ્ટ ડેટા મુજબ, વેસ્ટ બંગાળનો દેશના કુલ આઉટપુટમાં હિસ્સો માત્ર 5.6% છે, જ્યારે ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યોનો સંયુક્ત હિસ્સો 3% થી પણ નીચે છે.
પ્લાનિંગમાં ખામી અને બ્યુરોક્રસી
વિકાસલક્ષી પહેલ જેવી કે પુરવોદય (Purvodaya), ઉન્નતિ (UNNATI), અને PM-DevINE ઘણીવાર અલગ-અલગ વહીવટી ડેસ્ક દ્વારા સંચાલિત થાય છે. રોકાણકારો માટે આ એક જટિલ વાતાવરણ ઊભું કરે છે, જ્યાં પ્રોજેક્ટ્સને એકીકૃત આર્થિક ઝોનને બદલે વિવિધ વિભાગોની મંજૂરી મેળવવામાં સંઘર્ષ કરવો પડે છે.
પોર્ટ અને ટ્રાન્સપોર્ટની સમસ્યા
હલ્દિયા અને કલકત્તા પોર્ટ જેવા મુખ્ય દરિયાઈ માર્ગો પર ઊંડાઈની મર્યાદા હોવાથી મોટા જહાજો આવી શકતા નથી. પરિણામે, નિકાસકારોએ માલ સિંગાપોર કે કોલંબો જેવા અન્ય હબ પરથી મોકલવો પડે છે, જે લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં મોટો વધારો કરે છે અને નફામાં ઘટાડો કરે છે.
કનેક્ટિવિટીનો અભાવ અને આગળનો માર્ગ
'કલાદાન મલ્ટી-મોડલ ટ્રાન્ઝિટ ટ્રાન્સપોર્ટ પ્રોજેક્ટ' જેવા મહત્વના પ્રોજેક્ટ્સ વિલંબનો સામનો કરી રહ્યા છે, જ્યારે સિલિગુડી કોરિડોર સપ્લાય ચેઈન માટે એક મોટો બોટલનેક બન્યો છે. આર્થિક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે હવે એક 'ઈન્ટિગ્રેટેડ ઈસ્ટ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લેટફોર્મ'ની જરૂર છે, જે ૧૩ રાજ્યો માટે સિંગલ વિન્ડો ક્લિયરન્સ અને એકસમાન પ્રોત્સાહનો પૂરા પાડી શકે.