વિકાસશીલ દેશો પર દેવાનો મોટો બોજ: **$1 ટ્રિલિયન**નું માત્ર વ્યાજ, શિક્ષણ અને આરોગ્ય પર સંકટ

વ્યાજના દરનો મોટો તફાવત

યુનાઈટેડ નેશન્સ કોન્ફરન્સ ઓન ટ્રેડ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (UNCTAD) ના રિપોર્ટ મુજબ, વિકાસશીલ દેશોએ વર્ષ 2025માં $995 અબજનું વ્યાજ ચૂકવ્યું છે, જે 2010ની તુલનામાં લગભગ ત્રણ ગણું વધારે છે. આ સમયે વૈશ્વિક જાહેર દેવું વધીને $111 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચ્યું છે.

મુખ્ય સમસ્યા વ્યાજ દરોમાં રહેલો મોટો તફાવત છે. જ્યાં વિકસિત દેશો સરેરાશ 2.2% ના દરે લોન મેળવે છે, ત્યાં વિકાસશીલ દેશોએ સરેરાશ 5.2% ના દરે વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે. આ તફાવત આર્થિક વિકાસમાં મોટો અવરોધ બની રહ્યો છે.

માનવ વિકાસ પર અસર

લગભગ 51 દેશો, જ્યાં 3.7 અબજ લોકો વસે છે, ત્યાં પરિસ્થિતિ ગંભીર છે. આ દેશોમાં આરોગ્ય અને શિક્ષણ પાછળ કરવામાં આવતા ખર્ચ કરતાં દેવાની ચુકવણીનો ખર્ચ વધી ગયો છે. પરિણામે, લાંબા ગાળાના વિકાસના પ્રોજેક્ટ્સ પાછળ નાણાં ફાળવવાનું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.

આર્થિક સ્થિરતા માટે પડકાર

2022થી દેવાની ચુકવણી નવી લોન મેળવવાના પ્રમાણ કરતાં વધી ગઈ છે. જો આ દેશોને વિકસિત દેશો જેવો જ વ્યાજ દર મળે, તો તેઓ વાર્ષિક $500 અબજ બચાવી શકે તેમ છે, જેનો ઉપયોગ લાખો બાળકોના પોષણ અને આરોગ્ય સેવાઓ પાછળ કરી શકાય છે. નિષ્ણાતોના મતે, હવે વૈશ્વિક સ્તરે દેવાની પુનઃરચના અને સસ્તા ધિરાણની સુવિધા અનિવાર્ય બની છે.