DP World ના ગ્રુપ CEO યુવરાજ નારાયણના જણાવ્યા મુજબ, હવે 'જસ્ટ-ઈન-ટાઈમ' સપ્લાય ચેઈનનો યુગ પૂરો થયો છે. ભૌગોલિક તણાવ અને ઊંચા વ્યાજ દરોના કારણે કંપનીઓને હવે વધારે ઈન્વેન્ટરી રાખવી પડશે, જેની સીધી અસર ઓપરેશનલ ખર્ચ અને નફા પર પડી શકે છે.
સપ્લાય ચેઈન મોડેલમાં મોટો ફેરફાર
ગ્લોબલ લોજિસ્ટિક્સ સેક્ટરમાં એક મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. અત્યાર સુધી કંપનીઓ ખર્ચ બચાવવા માટે ન્યૂનતમ ઈન્વેન્ટરી રાખતી હતી, જેને 'જસ્ટ-ઈન-ટાઈમ' મોડેલ કહેવાતું હતું. પરંતુ હવે ભૌગોલિક અનિશ્ચિતતાઓને કારણે ટ્રેડ રૂટ્સ જોખમી બન્યા છે, જેના લીધે કંપનીઓ હવે કાર્યક્ષમતા કરતા 'સર્વાઈવલ' (Operational Survival) પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે.
ખર્ચ કેમ વધી રહ્યો છે?
કંપનીઓએ હવે શોર્ટેજથી બચવા માટે વધારે સ્ટોક રાખવો પડશે, જેના કારણે 40% જેટલી વધારાની સ્ટોરેજ અને લોજિસ્ટિક્સ કેપેસિટીની જરૂર પડે છે. આ સંક્રમણ એવા સમયે આવી રહ્યું છે જ્યારે કેપિટલ કોસ્ટ 8% ની આસપાસ છે. કંપનીઓ પર બેવડું દબાણ છે: એક તો વધારે ઈન્વેન્ટરી રાખવાનો ખર્ચ અને બીજું ઊંચા વ્યાજ દરો.
રોકાણકારો માટે આ એક ચેતવણી સમાન છે. જે કંપનીઓ આ વધારાના ખર્ચને ગ્રાહકો પર ટ્રાન્સફર નથી કરી શકતી, તેમના નેટ પ્રોફિટ માર્જિન પર સીધી અસર જોવા મળશે. આ સિવાય, મોટી ઈન્વેન્ટરીને કારણે વર્કિંગ કેપિટલની જરૂરિયાત વધશે, જે ફ્રી કેશ ફ્લો (Free Cash Flow) પર અસર કરી શકે છે.
ભારત માટે તકો શું છે?
આ વૈશ્વિક પડકારો વચ્ચે ભારત એક મુખ્ય સેન્ટર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. ઘણી કંપનીઓ હવે સપ્લાય માટે કોઈ એક દેશ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે વિવિધ વિકલ્પો શોધી રહી છે. જો ભારત પોતાના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને લોજિસ્ટિક્સમાં ઝડપથી સુધારો કરે, તો આ બદલાતા ગ્લોબલ ઓર્ડરમાં દેશને મોટો ફાયદો મળી શકે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે કંપનીઓ પોતાની કેપેક્સ (Capex) પ્લાનિંગ અને પ્રોફિટ માર્જિનને આ નવા પડકારો વચ્ચે કેવી રીતે બેલેન્સ કરે છે.