ભારતીય કોર્પોરેટ જગતમાં હવે 'પ્રેઝન્ટીઝમ' (Presenteeism) એક મોટો પડકાર બની રહ્યો છે. કર્મચારીઓ ઓફિસમાં હાજર તો હોય છે, પરંતુ માનસિક તણાવને કારણે તેમની કામ કરવાની ક્ષમતા ઘટી જાય છે, જે લાંબા ગાળે કંપનીના પરફોર્મન્સ માટે મોટું જોખમ છે.
ભારતીય કંપનીઓમાં હાઈ પરફોર્મન્સનું દબાણ હવે એક ગંભીર ઓપરેશનલ સમસ્યા તરફ દોરી રહ્યું છે, જેને બિઝનેસ ભાષામાં 'પ્રેઝન્ટીઝમ' કહેવાય છે. કંપનીઓ અત્યાર સુધી માત્ર 'એબસન્ટીઝમ' (કર્મચારીની ગેરહાજરી) પર ધ્યાન આપતી હતી, પરંતુ હવે સાયલન્ટ કિલર જેવી આ સમસ્યા કંપનીના નફા અને ઉત્પાદકતા પર કાતર ફેરવી રહી છે.
માનસિક સ્વાસ્થ્યની આર્થિક અસર
Deloitte ના રિપોર્ટ મુજબ, ભારતમાં ખરાબ માનસિક સ્વાસ્થ્યને કારણે થતું નુકસાન એ માત્ર કર્મચારીઓના ટર્નઓવર પૂરતું મર્યાદિત નથી. ADHD, OCD કે ડિપ્રેશન જેવી સ્થિતિમાં કર્મચારી ઓફિસમાં કામ તો કરે છે, પરંતુ તેની પ્રોડક્ટિવિટી ઘણી ઓછી હોય છે. મેનેજમેન્ટ તેને ઘણીવાર 'બર્નઆઉટ' ગણીને ઉપરછલ્લા વેલનેસ પ્રોગ્રામ્સ ચલાવે છે, જે મૂળ સમસ્યાને ઉકેલવામાં નિષ્ફળ જાય છે. પરિણામે, કંપનીઓ પૂરો પગાર ચૂકવે છે પણ આઉટપુટ ઘણું ઓછું મળે છે.
રોકાણકારો માટે ESG નું નવું પાસું
આજકાલ ESG (Environmental, Social, and Governance) ફ્રેમવર્કમાં કર્મચારીઓનું વેલનેસ એક મહત્વનું માપદંડ બની ગયું છે. જો કંપનીનું કલ્ચર એવું હોય કે જ્યાં કર્મચારીઓએ માનસિક સંઘર્ષોને 'માસ્ક' કરવા પડતા હોય, તો તે ઓર્ગેનાઈઝેશન અંદરથી નબળું પડે છે. ભવિષ્યમાં આના કારણે પ્રોજેક્ટ્સમાં વિલંબ અને ઓપરેશનલ ક્ષમતામાં અચાનક ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.
રોકાણકારોએ શું ચેક કરવું જોઈએ?
રોકાણકારોએ કંપનીના એન્યુઅલ રિપોર્ટ્સ વાંચતી વખતે માત્ર નફાના આંકડા જ નહીં, પણ હ્યુમન કેપિટલ ડેટા પર પણ ધ્યાન આપવું જોઈએ. કર્મચારીઓનો રિટેન્શન રેટ, વર્ક-લાઈફ બેલેન્સ અને મેનેજમેન્ટ કેવી રીતે ટીમનું વર્કલોડ પ્લાનિંગ કરે છે તે જાણવું અત્યંત જરૂરી છે. જે કંપનીઓ માત્ર દેખાવ ખાતર વેલનેસ પ્રોગ્રામ્સ લાવે છે તેના બદલે સિસ્ટમિક ફેરફાર લાવતી કંપનીઓ લાંબા ગાળે વધુ સસ્ટેનેબલ સાબિત થઈ શકે છે.