PRICE અને Tata Sons ના નવા રિપોર્ટ મુજબ, ભારતનો આર્થિક વિકાસ હવે દિલ્હી-મુંબઈ જેવા 6 મેટ્રો શહેરો સુધી મર્યાદિત નથી. સુરત અને વડોદરા જેવા શહેરો પણ હવે કન્ઝમ્પશનમાં મોટી ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે.
બદલાતું ભારત: નવા શહેરોમાં ડિમાન્ડનો ઉછાળો
PRICE અને Tata Sons દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા 'The Many Urban Indias' રિપોર્ટમાં આર્થિક વિકાસના નવા ટ્રેન્ડ સામે આવ્યા છે. અત્યાર સુધી જે 6 મેટ્રો (દિલ્હી, મુંબઈ, બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ, કોલકાતા અને ચેન્નાઈ) દેશના કન્ઝમ્પશનમાં અડધોઅડધ હિસ્સો ધરાવતા હતા, હવે તેમની સાથે અન્ય શહેરો પણ સ્પર્ધામાં આવી ગયા છે. આ 100 મુખ્ય શહેરોમાં, મેટ્રો સિટીઝનો કુલ કન્ઝમ્પશનમાં હિસ્સો હાલમાં 46% છે.
આર્થિક આંકડાઓ પર નજર
રિપોર્ટ મુજબ, FY26 માં ટોચના 100 શહેરોમાં ₹74.5 લાખ કરોડનું કન્ઝમ્પશન થવાનો અંદાજ છે, જે કુલ અર્બન ડિમાન્ડના 61% જેટલું છે. આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે સુરત, વડોદરા અને તિરુપુર જેવા શહેરો પર-હાઉસહોલ્ડ સ્પેન્ડિંગમાં ઘણી મેટ્રોને ટક્કર આપી રહ્યા છે.
શહેરોનું નવું વર્ગીકરણ
આ અભ્યાસમાં 100 શહેરોને ચાર કેટેગરીમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે:
- Boomtowns: જેમાં પુણે, અમદાવાદ અને લખનઉ જેવા 19 શહેરો છે, જ્યાં મધ્યમ આવક ધરાવતા લોકોની સંખ્યા ઝડપથી વધી રહી છે.
- Breakout Cities: જેમાં 25 શહેરોનો સમાવેશ થાય છે, જે મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ટેક્સટાઈલ ક્ષેત્રે આગળ વધી રહ્યા છે.
- Frontier Cities: આ શહેરો ગ્રામીણ અને શહેરી ભારત વચ્ચેના સેતુ સમાન છે.
રોકાણકારો માટે જોખમની ચેતવણી
આ વિકાસની સાથે કેટલાક પડકારો પણ સામે આવ્યા છે. 'ફ્રન્ટિયર' શહેરોમાં દર 6 માંથી 1 પરિવાર આર્થિક રીતે દબાણ હેઠળ છે અને દેવાના બોજમાં છે. નાના શહેરોના નવા રોકાણકારો માટે માર્કેટની અસ્થિરતા (Volatility) અને નાણાકીય સાક્ષરતાનો અભાવ એક મોટું જોખમ બની શકે છે. બિઝનેસ અને રોકાણકારો માટે હવે વ્યૂહરચના બદલવાનો સમય આવી ગયો છે, કારણ કે ગ્રોથ હવે માત્ર મેટ્રો સિટીઝ પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો.