ભારતમાં વારંવાર આવતી કુદરતી આફતો અને બદલાતા વાતાવરણને કારણે ફૂડ સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ રહી છે. આ વધતી મોંઘવારીને રોકવા માટે RBI ના વ્યાજ દર વધારવાના પરંપરાગત હથિયારો હવે ઓછા અસરકારક સાબિત થઈ રહ્યા છે.
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) હાલમાં એક એવા માળખાકીય પડકારનો સામનો કરી રહી છે જ્યાં વ્યાજ દરમાં વધારો (Interest Rate Hikes) મોંઘવારી ઘટાડવામાં નિષ્ફળ સાબિત થઈ રહ્યો છે. ક્લાયમેટ વોલેટિલિટી હવે માત્ર ખેતી પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી, પરંતુ તે મેક્રો-ઈકોનોમિક પરિબળ બની ગઈ છે, જે સીધી રીતે દેશના ભાવ સ્તરને અસર કરે છે.\n\n### મોનેટરી પોલિસીની મર્યાદાઓ\n\nસામાન્ય રીતે જ્યારે મોંઘવારી વધે ત્યારે સેન્ટ્રલ બેંક માગ ઘટાડવા માટે વ્યાજ દર વધારે છે. પરંતુ, ક્લાયમેટ-ઈન્ડ્યુસ્ડ મોંઘવારી માગને કારણે નહીં, પણ સપ્લાયની અછતને કારણે આવે છે. રોકાણકારો માટે આ એક મુશ્કેલ સ્થિતિ છે, કારણ કે ઊંચા વ્યાજ દરોને કારણે કંપનીઓનો મૂડી ખર્ચ (Cost of Capital) વધી જાય છે, જ્યારે કાચા માલના ભાવમાં અસ્થિરતા યથાવત રહે છે.\n\n### અલગ-અલગ સેક્ટર પર અસર\n\nFMCG સેક્ટર માટે આ સ્થિતિ ખૂબ જ પડકારજનક છે. ખેત પેદાશોના ભાવમાં વારંવાર થતા ફેરફારોને કારણે કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ આવે છે. જે કંપનીઓ પાસે મજબૂત પ્રાઈસિંગ પાવર છે તે ભાવ વધારીને નુકસાન ઘટાડી શકે છે, પરંતુ અન્ય કંપનીઓ માટે વોલ્યુમ જાળવી રાખવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.\n\nતેનાથી વિપરીત, કોલ્ડ-ચેઈન લોજિસ્ટિક્સ, આધુનિક સ્ટોરેજ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સિંચાઈ ક્ષેત્રે કામ કરતી કંપનીઓમાં રોકાણકારોનો રસ વધી રહ્યો છે. આ એવી કંપનીઓ છે જે સપ્લાય ચેઈનને વધુ મજબૂત બનાવે છે અને ક્લાયમેટ રિસ્ક સામે હેજ (Hedge) તરીકે કામ કરે છે.\n\n### રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?\n\nહવે રોકાણકારોએ માત્ર RBI ના રેપો રેટ પર ધ્યાન આપવાને બદલે સરકાર દ્વારા કૃષિ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ કરવામાં આવતા ખર્ચ પર નજર રાખવી જોઈએ. આવનારા સમયમાં એ જોવું રસપ્રદ રહેશે કે સરકાર ગ્રામીણ કનેક્ટિવિટી અને સ્ટોરેજ સુવિધાઓ માટે કેવી રીતે લાંબા ગાળાના રોકાણ કરે છે. આ પરિવર્તન જ ભારતીય પરિવારોની ખરીદશક્તિ અને જીવનધોરણનો ખર્ચ નક્કી કરશે.