King’s College London ના સંશોધકોએ ચેતવણી આપી છે કે હાલના રિસ્ક મોડલ્સ આબોહવાના અણધાર્યા અને આત્યંતિક ફેરફારોને સમજવામાં નિષ્ફળ જઈ રહ્યા છે. ઐતિહાસિક ડેટા પર આધારિત આ મોડલ્સને કારણે કંપનીઓ અને રોકાણકારો માટે મોટું આર્થિક જોખમ ઉભું થયું છે.
King’s College London ના સંશોધકોના મતે હાલના રિસ્ક એસેસમેન્ટ ફ્રેમવર્ક આત્યંતિક એટલે કે 'આઉટલાયર' વેધર ઈવેન્ટ્સને પકડવામાં સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. જે મોડલ્સ માત્ર જૂના ડેટા કે ઐતિહાસિક પેટર્ન પર નિર્ભર છે, તે હવે હીટવેવ અને વાવાઝોડા જેવા જટિલ સંયુક્ત જોખમોનું સચોટ અનુમાન લગાવી શકતા નથી. આ મોડલ્સ માત્ર ક્રમિક ફેરફારો સમજવા માટે ડિઝાઈન થયા છે, તેથી તે અચાનક આવતા આંચકાઓને પારખી શકતા નથી.
આર્થિક અને રોકાણ પર અસર
રોકાણકારો માટે આ એક ગંભીર મુદ્દો છે. બેંકો અને સરકારો જે ફાઈનાન્શિયલ મોડલ્સ વાપરે છે, તે ઘણીવાર એવું માની લે છે કે ભવિષ્ય ભૂતકાળ જેવું જ રહેશે, જે એસેટ પ્રાઈસિંગમાં મોટી ભૂલ કરાવી શકે છે. CDP ના રિપોર્ટ મુજબ, વિશ્વભરની કંપનીઓ આત્યંતિક હવામાનને કારણે અંદાજે $900 અબજ ના સંભવિત આર્થિક નુકસાનનો સામનો કરી શકે છે.
ભારતના સંદર્ભમાં વાત કરીએ તો, National Stock Exchange (NSE) એ ૨૦૨૬ના ચોમાસાને એક મેક્રો-ઈકોનોમિક રિસ્ક તરીકે ચિહ્નિત કર્યું છે. આ દર્શાવે છે કે હવામાન હવે માત્ર એક મોસમી મુદ્દો નથી, પણ ખેતી અને ફૂડ ઇન્ફ્લેશન જેવી આર્થિક સ્થિરતાને અસર કરતું એક 'સ્ટ્રક્ચરલ' પરિબળ બની ગયું છે.
સેક્ટર પર જોખમ
જે ઉદ્યોગો પાણી કે સપ્લાય ચેઈન પર વધુ નિર્ભર છે, જેમ કે મેન્યુફેક્ચરિંગ, માઈનિંગ અને એગ્રીકલ્ચર, તેઓ સૌથી વધુ પ્રભાવિત છે. અભ્યાસ મુજબ, યોગ્ય આયોજનના અભાવે આત્યંતિક ગરમી ઉત્પાદન ક્ષમતામાં 20% થી 30% નો ઘટાડો લાવી શકે છે. આટલું જ નહીં, વીમા કંપનીઓ પણ જોખમી ઝોનમાં કવરેજ આપતા ખચકાઈ રહી છે, જેને 'ઇન્સ્યુરેબિલિટી ક્રાઇસિસ' કહેવાય છે.
હવે રોકાણકારોએ તે જોવું પડશે કે કંપનીઓ તેમના રિસ્ક મેનેજમેન્ટમાં 'હોરાઈઝન સ્કેનિંગ' અને 'સ્ટ્રેસ-ટેસ્ટિંગ'નો કેવી રીતે ઉપયોગ કરી રહી છે. લાંબા ગાળાની આર્થિક સ્થિરતા માટે માત્ર જૂના આંકડા નહીં, પરંતુ ક્લાઈમેટ રિઝિલિયન્સનું ડિસ્ક્લોઝર જ હવે કંપનીઓની અસલી તાકાત સાબિત થશે.