ચીને હવે ટનલ-બોરિંગ મશીન (TBM) ના નિકાસ પર નિયંત્રણો લાદવાનો નિર્ણય કર્યો છે, જે **૧૮ નવેમ્બર** થી લાગુ થશે. આ નિર્ણયને કારણે ભારતની હાઈ-સ્પીડ રેલ અને મેટ્રો લાઈન જેવા મોટા પ્રોજેક્ટ્સમાં વિલંબ અને ખર્ચ વધવાની શક્યતા સેવાઈ રહી છે.
નવો નિયમ અને ટેકનોલોજી પર અસર
૧૮ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ થી ચીન ટનલ-બોરિંગ મશીન (TBM) ની નિકાસ પર કડક નિયંત્રણો લાગુ કરી રહ્યું છે. હવે આ મશીનોની નિકાસ માટે ચીની ઉત્પાદકોએ વિશેષ સરકારી લાયસન્સ મેળવવું ફરજિયાત બનશે. ચીને આ મશીનોને 'ડ્યુઅલ-યુઝ' (Dual-use) ગુડ્સની શ્રેણીમાં મૂક્યા છે, જેનો અર્થ છે કે તેનો ઉપયોગ વ્યાપારી હેતુની સાથે સાથે વ્યૂહાત્મક કે લશ્કરી હેતુ માટે પણ થઈ શકે છે. આ નિર્ણય માત્ર મશીનરી પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ ડ્રોન ટેકનોલોજી અને ડ્રેજિંગ ઇક્વિપમેન્ટ પર પણ આ પ્રકારના કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.
ભારતીય ઈન્ફ્રા પ્રોજેક્ટ્સ માટે પડકાર
ભારતના મોટા પ્રોજેક્ટ્સ જેવા કે મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર માં આ મશીનોનો મોટાપાયે ઉપયોગ થાય છે. ચીની સપ્લાયર્સ તેમની સસ્તી કિંમતોને કારણે ભારતીય કોન્ટ્રાક્ટરોની પહેલી પસંદ રહ્યા છે. છેલ્લા નાણાકીય વર્ષમાં ભારતે ચીન પાસેથી અંદાજે $૮,૦૦,૦૦૦ ની કિંમતની સ્પેશિયલાઈઝ્ડ મશીનરીની આયાત કરી હતી. હવે લાયસન્સિંગની પ્રક્રિયા લાંબી થવાથી પ્રોજેક્ટની કામગીરીમાં વિલંબ થવાની અને પ્રોજેક્ટ કોસ્ટમાં વધારો થવાની પૂરી સંભાવના છે.
વૈશ્વિક ટ્રેડ વોર અને રોકાણકારો માટે ચેતવણી
ચીન અને પશ્ચિમી દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા ટ્રેડ ટેન્શન વચ્ચે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ખાસ કરીને યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા ચીની ઈલેક્ટ્રિક વાહનો પર ડ્યુટી લગાવ્યા બાદ ચીન હવે ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનોને હથિયાર તરીકે વાપરી રહ્યું હોય તેવું લાગે છે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે હવે મહત્વનું એ છે કે તેઓ બાંધકામ ક્ષેત્રની કંપનીઓના સપ્લાય ચેઈન પ્લાન્સ પર નજર રાખે. જો કંપનીઓ જર્મની કે જાપાન જેવા વૈકલ્પિક સપ્લાયર્સ તરફ વળશે, તો પ્રોજેક્ટ્સની એક્ઝિક્યુશન કોસ્ટ વધી શકે છે, જેની સીધી અસર કંપનીઓના માર્જિન પર જોવા મળી શકે છે.