ઉત્પાદક ભાવોમાં તેજી
ચીનના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા ડિફ્લેશન (deflation) માંથી બહાર આવી ગયું છે. નેશનલ બ્યુરો ઓફ સ્ટેટિસ્ટિક્સે (National Bureau of Statistics) જણાવ્યું કે એપ્રિલમાં પ્રોડ્યુસર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સ (PPI) માં વાર્ષિક ધોરણે 2.8% નો વધારો થયો છે, જે માર્ચમાં થયેલા 0.5% ના વધારા કરતાં ઘણો વધારે છે અને જુલાઈ 2022 પછીની સૌથી ઝડપી ગતિ છે. આ વૃદ્ધિ ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયથી ચાલી રહેલા ફેક્ટરી-સ્તરના ભાવ ઘટાડાનો અંત સૂચવે છે. આનો મુખ્ય આધાર વૈશ્વિક ઊર્જાના ભાવમાં થયેલો વધારો છે, જે મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ (Iran conflict) સાથે જોડાયેલો છે.
ગ્રાહક ભાવો પાછળ
જોકે PPI માં મજબૂત આંકડા આવ્યા છે, ગ્રાહક ભાવો (CPI) માં વાર્ષિક ધોરણે માત્ર 1.2% નો સામાન્ય વધારો જોવા મળ્યો છે. આ આંકડો અપેક્ષાઓ કરતાં વધુ હોવા છતાં, ઉત્પાદક ભાવોમાં થયેલા વધારા કરતાં ઘણો ઓછો છે. આ ભેદભાવ ઘરેલું વપરાશમાં સતત નબળાઈ દર્શાવે છે. કંપનીઓ માટે ઊંચા ઇનપુટ ખર્ચ ગ્રાહકો પર પસાર કરવાનું વધુને વધુ મુશ્કેલ બની રહ્યું છે, જે બજારમાં તીવ્ર સ્પર્ધા અને અનેક ક્ષેત્રોમાં વધુ પડતી ક્ષમતા (oversupply) ને કારણે વણસી રહ્યું છે. પરિણામે, કંપનીઓ ઊંચા ઊર્જા અને કાચા માલના ખર્ચને શોષી રહી હોવાથી કોર્પોરેટ પ્રોફિટ માર્જિન પર નોંધપાત્ર દબાણ આવી રહ્યું છે.
ડિફ્લેશનનો ભૂતકાળ અને જોખમો
ચીનનું ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર લાંબા સમયથી ડિફ્લેશનનો સામનો કરી રહ્યું હતું, જ્યાં PPI માર્ચ પહેલા લાંબા સમય સુધી નકારાત્મક ક્ષેત્રમાં હતું. ગોલ્ડમેન સૅક્સ (Goldman Sachs) ના વિશ્લેષકોએ અગાઉ આગાહી કરી હતી કે PPI માં સકારાત્મક વલણ 2027 ની શરૂઆતમાં જ જોવા મળશે, જે અગાઉના ડિફ્લેશનરી તબક્કાની ગંભીરતા દર્શાવે છે. હાલમાં, ઊંચા વૈશ્વિક ઊર્જા ખર્ચને કારણે ભાવવધારો એ માંગ-પુરવઠાના સંતુલનમાં સુધારાને બદલે ખર્ચ-આધારિત (cost-push) પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે. જો ઘરેલું માંગ નોંધપાત્ર રીતે સુધરવામાં નિષ્ફળ જાય, તો ફરીથી ડિફ્લેશનરી સ્પાઇરલ (deflationary spiral) અથવા મંદ વૃદ્ધિ અને વધતા ખર્ચનું જોખમ રહેલું છે.
પૉલિસી સામે પડકારો
2026 માટે ચીનના આર્થિક અનુમાનો અગાઉના વર્ષની સરખામણીમાં વૃદ્ધિમાં મંદી સૂચવે છે, જે સામાન્ય રીતે 4.5% થી 4.8% ની વચ્ચે રહેવાની ધારણા છે. નિકાસ મજબૂત હોવા છતાં, AI- સંબંધિત માલસામાનની માંગ અને નવા બજારોમાં વૈવિધ્યકરણ દ્વારા સમર્થિત, ઘરેલું માંગ એક મુખ્ય નબળાઈ બની રહી છે. પીપલ્સ બેંક ઓફ ચાઇના (People's Bank of China) પર ઊંચા ફુગાવાના દબાણને કારણે આક્રમક રાહત પગલાં લેવાની મર્યાદા છે. પૉલિસી નિર્માતાઓ વપરાશ અને ઘરેલું પ્રવૃત્તિને વેગ આપવા માટે માળખાકીય સુધારા અને લક્ષિત પગલાં પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે, જેથી ફુગાવાને વણસે નહીં તેવી રીતે વૃદ્ધિને ટેકો આપી શકાય. બજાર નજીકથી નિરીક્ષણ કરશે કે વર્તમાન ભાવ વૃદ્ધિ ટકી રહેશે કે તે અસ્થાયી આંચકો સાબિત થશે.
