કેન્દ્ર સરકારે નેશનલ સોશિયલ આસિસ્ટન્સ પ્રોગ્રામ (NSAP) નું નામ બદલીને 'પ્રધાનમંત્રી સામાજિક સહાયતા યોજના' કરી દીધું છે. આ નવી યોજના માટે સરકારે **₹53,428 કરોડનું** બજેટ મંજૂર કર્યું છે, જેનો મુખ્ય હેતુ દિવ્યાંગો માટે પેન્શનના નિયમોને વધુ સરળ બનાવવાનો છે.
કેન્દ્ર સરકારે વર્ષ 2026-2031 સુધી નેશનલ સોશિયલ આસિસ્ટન્સ પ્રોગ્રામ (NSAP) ને ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી દીધી છે, પરંતુ હવે આ પ્રોગ્રામ એક નવા નામ અને નવી ઓળખ સાથે 'પ્રધાનમંત્રી સામાજિક સહાયતા યોજના' તરીકે ઓળખાશે. આ ફેરફાર સાથે સરકારે આ યોજના માટે કુલ ₹53,428 કરોડની માતબર રકમ ફાળવી છે.
દિવ્યાંગ પેન્શનમાં મોટો સુધારો
આ યોજનાનો સૌથી મહત્વનો પાસું દિવ્યાંગ પેન્શનમાં કરવામાં આવેલ ફેરફાર છે. હવે પેન્શન મેળવવા માટે દિવ્યાંગતાનું પ્રમાણ 80% થી ઘટાડીને 40% કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ ફેરફાર 'રાઈટ્સ ઓફ પર્સન્સ વિથ ડિસેબિલિટીઝ એક્ટ 2016' ને અનુરૂપ છે. સૌથી રાહતની વાત એ છે કે હવે પેન્શન માટેની કોઈ ન્યૂનતમ વય મર્યાદા નથી, એટલે કે જન્મથી જ આ લાભ મેળવી શકાશે. નવી જોગવાઈ મુજબ, 0 થી 79 વર્ષના લાભાર્થીઓને દર મહિને ₹375 અને 80 વર્ષથી વધુ વયના લાભાર્થીઓને ₹625 ની સહાય મળશે.
યોજનાઓના નવા નામ
- ઇન્દિરા ગાંધી નેશનલ ઓલ્ડ એજ પેન્શન સ્કીમ હવે 'પ્રધાનમંત્રી વૃદ્ધાવસ્થા પેન્શન યોજના'.
- વિધવા પેન્શન હવે 'પ્રધાનમંત્રી વિધવા પેન્શન યોજના'.
- દિવ્યાંગ પેન્શન હવે 'પ્રધાનમંત્રી દિવ્યાંગજન પેન્શન યોજના'.
- નેશનલ ફેમિલી બેનિફિટ સ્કીમ હવે 'પ્રધાનમંત્રી પરિવાર લાભ યોજના'.
આ યોજના હાલમાં દેશભરમાં અંદાજે 3.20 કરોડ જેટલા જરૂરિયાતમંદ નાગરિકોને કવર કરે છે. આ વિશાળ ફિસ્કલ આઉટલે (Fiscal Outlay) ગ્રામીણ અર્થતંત્રમાં માંગ વધારવામાં અને ગરીબ પરિવારોને આર્થિક સ્થિરતા પૂરી પાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.