GST પ્રોફિટિયરિંગ બદલ CG Foods પર મોટી કાર્યવાહી
ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલ (GSTAT) દ્વારા CG Foods, જે 'Wai Wai' ઇન્સ્ટન્ટ નૂડલ્સનું ઉત્પાદન કરે છે, તેના પર ₹90.9 લાખ (લગભગ $1.1 મિલિયન) નો ભારે દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. કંપની પર આરોપ છે કે તેણે GST રેટમાં થયેલા ઘટાડાનો લાભ ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડ્યો ન હતો અને આ રીતે ગેરકાયદેસર રીતે નફો કમાવ્યો. DGAP (ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ એન્ટી-પ્રોફિટિયરિંગ) ના તારણોને સમર્થન આપતા ટ્રિબ્યુનલના આ નિર્ણય CGST એક્ટની કલમ 171 ના કડક અમલીકરણ પર ભાર મૂકે છે. આ કલમ જણાવે છે કે ટેક્સ રેટમાં થયેલા કોઈપણ ઘટાડાનો લાભ ગ્રાહકો સુધી ભાવ ઘટાડીને પહોંચાડવો ફરજિયાત છે.
આ નિયમનું ઉલ્લંઘન નવેમ્બર 2017 થી ડિસેમ્બર 2018 દરમિયાન થયું હતું, જ્યારે ઇન્સ્ટન્ટ નૂડલ્સ પર GST રેટ 18% થી ઘટાડીને 12% કરવામાં આવ્યો હતો. CG Foods એ આ મામલે પોતાનો બચાવ કરતા જણાવ્યું હતું કે ઘઉંનો લોટ, પામ ઓઈલ, મસાલા, પેકેજિંગ અને ફ્રેટ જેવા ખર્ચમાં થયેલા વધારાને કારણે ભાવ વધારવા પડ્યા હતા. પરંતુ GSTAT એ આ દલીલને માન્ય રાખી ન હતી, કારણ કે ટ્રિબ્યુનલના મતે, મોટાભાગના ખર્ચમાં થયેલા વધારા GST ઘટાડા પહેલાના હતા અને કંપનીએ GST ઘટાડ્યા પછી પણ બેઝ પ્રાઈસ વધારી દીધી હતી. ઇન્વોઇસ ડેટા મુજબ, CG Foods એ Wai Wai ચિકન નૂડલ્સના એક કાર્ટન માટે ₹237.57 વસૂલ્યા હતા, જ્યારે GST ઘટાડ્યા પછી તેના ₹226.66 જ વસૂલવા જોઈતા હતા. આ તફાવતને વધારાની વસૂલાત ગણવામાં આવ્યો.
સ્પર્ધાત્મક દબાણ અને ખર્ચની ચિંતાઓ
ભારતીય ઇન્સ્ટન્ટ નૂડલ માર્કેટમાં CG Foods એક મહત્વપૂર્ણ ખેલાડી છે, જે 2018 ની શરૂઆતમાં લગભગ 28% બજાર હિસ્સો ધરાવતી હતી. આ સેગમેન્ટમાં Nestle ની Maggi, ITC ની Sunfeast Yippee અને Patanjali જેવા મોટા નામો સાથે તીવ્ર સ્પર્ધા છે. કંપનીએ તેની દલીલમાં જણાવ્યું હતું કે બજારની કડક સ્પર્ધાને કારણે ભાવ નક્કી કરવાની સ્વતંત્રતા મર્યાદિત છે અને કંપનીએ તેની મેક્સિમમ રીટેલ પ્રાઈસ (MRP) વધારી ન હતી. જોકે, ટ્રિબ્યુનલે આ દલીલને ફગાવી દીધી, જે સૂચવે છે કે કામગીરીના ખર્ચમાં થયેલા વધારાને GST લાભ ગ્રાહકો સુધી ન પહોંચાડવાનું બહાનું બનાવી શકાય નહીં.
આ નિર્ણય FMCG કંપનીઓ માટે એક મોટી ચેતવણી સમાન છે, જેઓ વોલેટાઈલ ઇનપુટ ખર્ચ, ખાસ કરીને પામ ઓઈલ અને ઘઉં જેવા કોમોડિટીઝના ભાવમાં થયેલા ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે માર્જિન જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. GST એન્ટી-પ્રોફિટિયરિંગ મિકેનિઝમ હેઠળ, કંપનીઓએ ટેક્સ ઘટાડાનો લાભ ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવો જ પડશે, ભલે તેમને ખર્ચમાં વધારો થયો હોય. હવે, આ નિયમો 1 એપ્રિલ, 2025 પછી નવા કેસો માટે બંધ થઈ શકે છે, પરંતુ પેન્ડિંગ કેસો GSTAT દ્વારા સંભાળવામાં આવશે. ભૂતકાળમાં Hindustan Unilever અને Nestle જેવી મોટી FMCG કંપનીઓએ પણ પ્રોફિટિયરિંગના આરોપોને પહોંચી વળવા માટે મોટી રકમ ચૂકવી છે.