Central Equipment Identity Register (CEIR) ના લેટેસ્ટ ડેટા મુજબ, ટ્રેસ થયેલા લાખો ફોનમાંથી માત્ર **36%** જ યુઝર્સને પાછા મળ્યા છે. ડિજિટલ બેંકિંગ અને UPI ના જમાનામાં આ આંકડો મોટા નાણાકીય જોખમ તરફ ઈશારો કરે છે.
Central Equipment Identity Register (CEIR) પોર્ટલ અને સરકારની 'સંચાર સાથી' (Sanchar Saathi) પહેલ દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડા ચોંકાવનારા છે. સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં સમગ્ર દેશમાં અંદાજે 58.9 લાખ મોબાઈલ ડિવાઈસ બ્લોક કરવામાં આવ્યા છે. ઓથોરિટીએ તેમાંથી 36.7 લાખ હેન્ડસેટ ટ્રેસ તો કર્યા છે, પરંતુ વાસ્તવિક રિકવરી રેટ માત્ર 36% જેટલો જ રહ્યો છે. આનો અર્થ એ છે કે ટ્રેસ થયેલા મોટાભાગના ફોન હજુ પણ પાછા મળી શક્યા નથી.
માત્ર હાર્ડવેર નહીં, નાણાકીય જોખમ પણ
આજે સ્માર્ટફોન માત્ર વાતચીતનું સાધન નથી, પરંતુ ડિજિટલ બેંકિંગ અને UPI ટ્રાન્ઝેક્શનનું મુખ્ય દ્વાર છે. જો તમારો ફોન ખોવાય છે, તો તેમાં રહેલી બેંકિંગ એપ અને ઈમેલ એકાઉન્ટ્સ દ્વારા મોટા ફ્રોડ થવાની શક્યતા વધી જાય છે. જો ફોન તાત્કાલિક બ્લોક ન કરવામાં આવે, તો OTP ઈન્ટરસેપ્શન દ્વારા તમારી મહેનતની કમાણી ચોરાઈ શકે છે.
રાજ્યો વચ્ચે મોટો તફાવત
રિકવરીના આંકડા રાજ્ય મુજબ અલગ-અલગ છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં રિકવરી રેટ 45% થી વધુ છે, જ્યારે દિલ્હીમાં આ દર માત્ર 7.69% જેટલો જ જોવા મળ્યો છે. આ તફાવત દર્શાવે છે કે સ્થાનિક પોલીસ અને તપાસ એજન્સીઓની કામગીરીમાં હજુ ઘણો સુધારો જરૂરી છે.
સુરક્ષા માટે આ પગલાં લેવા અનિવાર્ય
- SIM બ્લોક કરો: ફોન ખોવાતાની સાથે જ ટેલિકોમ પ્રોવાઈડરને જણાવી SIM કાર્ડ સસ્પેન્ડ કરાવો.
- IMEI બ્લોક કરો: 'સંચાર સાથી' પોર્ટલ પર જઈને તાત્કાલિક તમારા ફોનનો IMEI નંબર બ્લોક કરો જેથી તેનો ઉપયોગ ન થઈ શકે.
- બેંકિંગ ફ્રીઝ: તાત્કાલિક તમારી બેંકનો સંપર્ક કરીને મોબાઈલ બેંકિંગ એક્સેસ બંધ કરાવો.
- સેકન્ડ હેન્ડ ખરીદી: સેકન્ડ હેન્ડ ફોન લેતી વખતે CEIR પ્લેટફોર્મ પર તે ચોરાયેલો નથી તેની ખાતરી ચોક્કસ કરી લેવી.