ચીફ ઇકોનોમિક એડવાઈઝર V. Anantha Nageswaran એ ભારતીય ઉદ્યોગોને સલાહ આપી છે કે તેઓ માત્ર આત્મનિર્ભરતાથી આગળ વધીને ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈનમાં પોતાનું પ્રભુત્વ સ્થાપિત કરે. 13મી SBI બેંકિંગ અને ઇકોનોમિક્સ કોન્ક્લેવમાં તેમણે કેમિકલ અને એન્જિનિયરિંગ જેવા ક્ષેત્રો પર ભાર મૂકતા સરકારી પ્રોત્સાહનો પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અને AI ના પડકારો માટે તૈયાર રહેવાની ચેતવણી આપી છે.
મુંબઈમાં યોજાયેલી 13મી SBI બેંકિંગ અને ઇકોનોમિક્સ કોન્ક્લેવમાં ચીફ ઇકોનોમિક એડવાઈઝર (CEA) V. Anantha Nageswaran એ ભારતના ઔદ્યોગિક વિકાસ માટે એક નવી બ્લુપ્રિન્ટ રજૂ કરી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારતે હવે 'ઈમ્પોર્ટ સબસ્ટીટ્યુશન'ના મોડલમાંથી બહાર આવીને 'Strategic Indispensability' (વ્યૂહાત્મક અનિવાર્યતા) તરફ આગળ વધવાની જરૂર છે. તેનો અર્થ એ છે કે ભારતે એવી ઔદ્યોગિક ક્ષમતાઓ વિકસાવવી પડશે જેના વિના ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈન કામ જ ન કરી શકે.
સરકારી સબસિડીનો સહારો કાયમી નહીં
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં 14 મુખ્ય ક્ષેત્રો માટે PLI (Production Linked Incentive) સ્કીમ દ્વારા કંપનીઓને મોટો ટેકો મળ્યો છે, જેમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ઓટોમોબાઈલ્સ અને ફાર્માસ્યુટિકલ્સનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, CEA એ ચેતવણી આપી છે કે આ ઇન્સેન્ટિવ્સ કાયમી ટેકો બની શકે નહીં. હવે કંપનીઓએ સરકારી સહાયને બદલે પોતાની ઓપરેશનલ એફિશિયન્સી અને સ્પર્ધાત્મક શક્તિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે.
કયા સેક્ટર પર રહેશે ધ્યાન?
સરકાર હવે ખાસ કરીને એન્જિનિયરિંગ, કેમિકલ્સ અને ટેક્સટાઈલ્સ જેવા ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે, કારણ કે આ ક્ષેત્રો લેબર-ઇન્ટેન્સિવ છે અને મોટી સંખ્યામાં રોજગાર પેદા કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. સેમિકન્ડક્ટર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સને ગૌણ વૃદ્ધિના એન્જિન તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે.
AI અને જોબ માર્કેટ સામે મોટો ખતરો
Nageswaran એ ખાસ કરીને એન્ટ્રી-લેવલ હાયરિંગ પર AI ની અસર અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે AI ને કારણે અનુભવી પ્રોફેશનલ્સની માંગ વધી રહી છે, જે નવા યુવાનો માટે તકો ઘટાડી શકે છે. આ જોખમને ઘટાડવા માટે ભારતને એવી મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર્સ પર વધુ ભાર મૂકવાની જરૂર છે જે ઓટોમેશનથી ઓછા પ્રભાવિત થાય.
આગામી સમયમાં યુરોપિયન યુનિયન અને UK સાથેના ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ્સ ભારતીય કંપનીઓ માટે વૈશ્વિક ગુણવત્તાના માપદંડો અપનાવવાની ફરજ પાડશે. રોકાણકારો માટે હવે તે કંપનીઓ આકર્ષક બનશે જે સરકારી સબસિડીના સહારે નહીં, પરંતુ ગ્લોબલ માર્કેટમાં પોતાની આગવી ઓળખ ઉભી કરવામાં સફળ રહેશે.