Warren Buffett એ **1993**માં Dexter Shoe કંપની ખરીદવા માટે રોકડને બદલે Berkshire Hathaway ના શેર આપ્યા હતા. આ એક નિર્ણયે રોકાણકારોના **$20.51 અબજ** ડૂબાડ્યા, જે ઇન્વેસ્ટમેન્ટની દુનિયામાં એક મોટો પાઠ બની રહ્યો છે.
Warren Buffett દ્વારા કરવામાં આવેલું Dexter Shoe નું એક્વિઝિશન (Acquisition) રોકાણના ઈતિહાસમાં સૌથી ખરાબ કેપિટલ એલોકેશનના નિર્ણયોમાં ગણાય છે. કંપનીની ખરીદ કિંમત માત્ર $433 મિલિયન હતી, પરંતુ આ સોદાનો અસલી ખર્ચ અબજો ડોલરમાં પહોંચી ગયો. તેનું મુખ્ય કારણ એ હતું કે આ સોદો રોકડમાં નહીં, પરંતુ Berkshire Hathaway ના શેર આપીને કરવામાં આવ્યો હતો.
શેરથી પેમેન્ટ કરવાનું જોખમ
Buffett એ Dexter Shoe ખરીદવા માટે 25,203 ક્લાસ A શેર જાહેર કર્યા હતા. તે સમયે આ નિર્ણય કદાચ યોગ્ય લાગ્યો હશે, પરંતુ જેમ જેમ દાયકાઓ વીતતા ગયા અને Berkshire Hathaway નો ગ્રોથ વધતો ગયો, તેમ આ શેરની કિંમત આસમાને પહોંચી ગઈ. ઓક્ટોબર 2026 સુધીમાં, એ સમયે આપેલા શેરની કિંમત લગભગ $20.51 અબજ થઈ ગઈ છે. આ તફાવત દર્શાવે છે કે જ્યારે તમે શેરના બદલે કંપની ખરીદો છો, ત્યારે તમે તમારા ફ્યુચરની મોટી વેલ્યુ ગુમાવો છો.
બિઝનેસ એડવાન્ટેજ કેવી રીતે ગાયબ થયો?
આ સોદાની પાછળનું મુખ્ય કારણ એ હતું કે Buffett એ કંપનીના સ્પર્ધાત્મક વાતાવરણને સમજવામાં ભૂલ કરી હતી. Dexter Shoe મુખ્યત્વે અમેરિકામાં મેન્યુફેક્ચરિંગ કરતી હતી. 1990 ના દાયકામાં જ્યારે આયાત પરના નિયંત્રણો હળવા થયા, ત્યારે સસ્તા ભાવે વિદેશી માલનું ભારણ વધ્યું અને કંપની નફો જાળવી શકવામાં નિષ્ફળ રહી. પરિણામે, એક સમયે મજબૂત જણાતી આ કંપનીનું વેલ્યુએશન શૂન્ય થઈ ગયું.
રોકાણકારોએ શું શીખવું જોઈએ?
કોઈપણ કંપની જ્યારે નવી ખરીદી (Acquisition) કરે છે, ત્યારે તે રોકડનો ઉપયોગ કરે છે કે પોતાના શેર આપીને સોદો કરે છે, તે તપાસવું અત્યંત જરૂરી છે. શેર આપીને કરેલો સોદો જો નિષ્ફળ જાય, તો તે વર્તમાન શેરધારકો માટે મોટું નુકસાન અને ડાઇલ્યુશન (Dilution) લઈને આવે છે. આ કિસ્સો સાબિત કરે છે કે દિગ્ગજ રોકાણકારો પણ ઘણીવાર બિઝનેસની લાંબાગાળાની મજબૂતીનો અંદાજ લગાવવામાં થાપ ખાઈ શકે છે.