Whalesbook
નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટેના કેન્દ્રીય બજેટમાં, નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ડાયરેક્ટ ટેક્સેશન (Direct Taxation) માં એક મોટો સુધારો રજૂ કર્યો છે. દાયકાઓ જૂના 1961ના કાયદાને બદલીને, આવકવેરા કાયદો 2025 (Income Tax Act 2025) નો અમલ 1લી એપ્રિલ 2026 થી કરવામાં આવશે. આ પરિવર્તનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કરવેરા અનુપાલનને સરળ બનાવવાનો અને વ્યક્તિગત કરદાતાઓને, ખાસ કરીને પગારદાર વર્ગ અને અકસ્માતનો ભોગ બનેલા લોકોને, વ્યવહારુ રાહત આપવાનો છે.
ટેક્સ રિફોર્મ્સ અને અનુપાલનમાં સુધારો
નવા આવકવેરા કાયદો 2025 ને કારણે કરવેરા માળખું વધુ સરળ અને સુલભ બનશે. કરદાતાઓને પોતાના ટેક્સની જવાબદારીઓ વ્યાવસાયિક મદદ વિના સંચાલિત કરવામાં સરળતા રહે તે માટે ટેક્સ ફોર્મ્સ (Tax Forms) ની પુનઃરચના કરવામાં આવી છે. અનુપાલન બોજ ઘટાડવા માટે, ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (Income Tax Return) માં સુધારા (revision) કરવાની અંતિમ તારીખ 31મી ડિસેમ્બરથી વધારીને 31મી માર્ચ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, અપીલ (Appeal) દરમિયાન પેનલ્ટી (Penalty) રકમ પર કોઈ વ્યાજ વસૂલવામાં આવશે નહીં, અને અપીલ માટેની પૂર્વચુકવણી (prepayment) ની જરૂરિયાત 20% થી ઘટાડીને 10% કરવામાં આવી છે. સરકાર કરવેરા જોગવાઈઓમાંની અસ્પષ્ટતાઓને દૂર કરીને કાનૂની વિવાદો (litigation) ઘટાડવાનો પણ પ્રયાસ કરી રહી છે.
અકસ્માત પીડિતો અને વિદેશી રેમિટન્સ માટે રાહત
બજેટમાં એક મહત્વપૂર્ણ માનવીય પગલું ભરવામાં આવ્યું છે, જેમાં મોટર એક્સિડેન્ટ ક્લેમ્સ ટ્રિબ્યુનલ (Motor Accident Claims Tribunals) દ્વારા આપવામાં આવતા વ્યાજ પર સંપૂર્ણ આવકવેરા મુક્તિ (tax exemption) આપવામાં આવી છે. આ ચૂકવણી પર લાગતા TDS (Tax Deducted at Source) ને પણ દૂર કરવામાં આવ્યો છે.
જે નાગરિકો વિદેશમાં નાણાં મોકલે છે તેમના માટે પણ Tax Collected at Source (TCS) દરોમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. વિદેશી ટૂર પેકેજ (foreign tour packages) પર TCS નો દર 5% અને 20% થી ઘટાડીને માત્ર 2% કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં કોઈ લઘુત્તમ ખર્ચ મર્યાદા લાગુ પડશે નહીં. તેવી જ રીતે, શિક્ષણ (education) અને તબીબી (medical) હેતુઓ માટે વિદેશમાં મોકલવામાં આવતા નાણાં પર TCS દર 5% થી ઘટાડીને 2% કરવામાં આવ્યો છે. મેનપાવર સપ્લાય સેવાઓ (manpower supply services) પર TDS માટે 1% અથવા 2% નો સુસંગત દર લાગુ કરવામાં આવ્યો છે.
ટેક્સ સ્લેબ અને અસરકારક કરમુક્ત આવક
આવકવેરા સ્લેબ (income tax slabs) માં હાલની વ્યવસ્થા યથાવત રાખવામાં આવી છે. નવા ટેક્સ રિજીમ (New Tax Regime) હેઠળ નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે ટેક્સ દરો આ મુજબ રહેશે: 0% થી ₹4 લાખ સુધીની આવક પર કોઈ ટેક્સ નહીં, ₹4 લાખ થી ₹8 લાખ સુધીની આવક પર 5%, ₹8 લાખ થી ₹12 લાખ સુધીની આવક પર 10%, ₹12 લાખ થી ₹16 લાખ સુધીની આવક પર 15%, ₹16 લાખ થી ₹20 લાખ સુધીની આવક પર 20%, ₹20 લાખ થી ₹24 લાખ સુધીની આવક પર 25%, અને ₹24 લાખ થી વધુની આવક પર 30% ટેક્સ લાગશે. સેક્શન 87A હેઠળ મળતી રિબેટ (rebate) ને કારણે, ₹12 લાખ સુધીની કરપાત્ર આવક ધરાવતા વ્યક્તિઓએ અસરકારક રીતે કોઈ ટેક્સ ચૂકવવો પડશે નહીં. પગારદાર વ્યક્તિઓ માટે, ₹75,000 ના સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન (standard deduction) ને ધ્યાનમાં લેતાં, અસરકારક કરમુક્ત આવકની મર્યાદા ₹12.75 લાખ સુધી વિસ્તરે છે. નવું ટેક્સ રિજીમ ડિફોલ્ટ (default) વિકલ્પ રહેશે.
બજાર પ્રતિક્રિયા અને આર્થિક પરિદ્રશ્ય
કેન્દ્રીય બજેટ 2026 ની જાહેરાતો બાદ શેરબજારમાં મિશ્ર પ્રતિક્રિયા જોવા મળી હતી. ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (Futures and Options) પર સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) માં થયેલા વધારાને કારણે સેન્સેક્સ (Sensex) અને નિફ્ટી (Nifty) જેવા મુખ્ય સૂચકાંકોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જેનાથી ટ્રેડિંગ ખર્ચ વધ્યો અને સેન્ટિમેન્ટ પર અસર થઈ. જોકે, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (infrastructure) અને કેપિટલ ગુડ્સ (capital goods) જેવા સરકારી મૂડી ખર્ચ (capital expenditure) સાથે જોડાયેલા ક્ષેત્રોમાં સકારાત્મક ગતિ જોવા મળી હતી, જેમાં L&T અને IRB ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવી કંપનીઓના શેરમાં તેજી આવી હતી.
બજેટનો ઉદ્દેશ્ય વધુ વિદેશી રોકાણ આકર્ષવાનો પણ છે. ભારતીય ઇક્વિટીઝમાં વ્યક્તિગત રોકાણકારોની મર્યાદા 5% થી વધારીને 10% અને એકંદર મર્યાદા 24% કરવામાં આવી છે.
આર્થિક સર્વેક્ષણ (Economic Survey) મુજબ, આવક નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે ભારતનો GDP ગ્રોથ (GDP growth) 6.8% થી 7.2% ની વચ્ચે રહેવાનો અંદાજ છે. સરકાર દ્વારા નાણાકીય ખાધ (fiscal deficit) માટે GDPના 4.3% નું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે.
ભવિષ્યની દિશા
આવકવેરા કાયદો 2025 નો પરિચય ભારતના કરવેરા માળખાને આધુનિક અને સરળ બનાવવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ કાયદાકીય સુધારા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. વહીવટી સુધારાઓ, ડિજિટાઇઝેશન (digitization) અને કરદાતાઓના વિશ્વાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને, સરકાર અનુપાલનની સરળતા અને સ્થિર કર વહીવટ પર ભાર મૂકી રહી છે. મૂડી ખર્ચ અને ક્ષેત્ર-વિશિષ્ટ પ્રોત્સાહનો પ્રત્યે સરકારની પ્રતિબદ્ધતા સતત આર્થિક વૃદ્ધિ અને ઉત્પાદકતામાં વધારા તરફ સંકેત આપે છે.