અમેરિકાના સ્ટોક માર્કેટમાં હાલ ચિંતાનો માહોલ છે. બોન્ડ યીલ્ડ્સ (Bond Yields) સતત વધી રહી છે, જેના કારણે સ્ટોક માર્કેટમાં ઇન્વેસ્ટર્સને મળતો એક્સ્ટ્રા રિટર્ન (Equity Risk Premium) ઘટીને છેલ્લા **17 વર્ષ**ના નીચા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આ સ્થિતિ શેરના ભાવ અને કંપનીના નફા વચ્ચેના અંતરનો સંકેત આપી રહી છે.
Detailed Coverage
રિસ્ક પ્રીમિયમમાં ઘટાડો અને વેલ્યુએશનની ચિંતા
ઇક્વિટી રિસ્ક પ્રીમિયમ (Equity Risk Premium) એ માપદંડ છે જે દર્શાવે છે કે રોકાણકારો સુરક્ષિત ગણાતા સરકારી બોન્ડ્સ (Government Bonds) કરતાં સ્ટોક્સમાં રોકાણ કરવા માટે કેટલું વધારાનું વળતર ઈચ્છે છે. જુલાઈ 2026ના અંત સુધીમાં, આ પ્રીમિયમ એટલું સંકુચિત થઈ ગયું છે કે શેરના ભાવમાં વધુ કેટલી વૃદ્ધિની શક્યતા છે તે અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, S&P 500 નો અર્નિંગ યીલ્ડ (Earnings Yield) 4.95% રહ્યો, જે 30-વર્ષના ટ્રેઝરી યીલ્ડ (5.0685%) કરતાં ઓછો છે. આના પરિણામે -0.1185% નો નેગેટિવ પ્રીમિયમ જોવા મળ્યો, જે જુલાઈ 2007 પછી માત્ર 6.4% ટ્રેડિંગ દિવસોમાં જ બન્યું છે. 10-વર્ષના ટ્રેઝરી યીલ્ડ સામે પણ આ પ્રીમિયમ માત્ર 0.2654% છે, જે દર્શાવે છે કે સરકારી બોન્ડ્સનો સુરક્ષા વિકલ્પ હવે સ્ટોક માર્કેટના સંભવિત વળતર સાથે સખત સ્પર્ધા કરી રહ્યો છે.
રિયલ યીલ્ડ્સમાં વધારો અને ઇક્વિટી પર દબાણ
આ પરિસ્થિતિ માટે અનેક કારણો જવાબદાર છે, જેમાં સૌથી મહત્વનું છે સરકારી દેવા પર રિયલ યીલ્ડ્સ (Real Yields) માં થયેલો મોટો વધારો. રિયલ યીલ્ડ એ ફુગાવાને ધ્યાનમાં લીધા પછી બોન્ડ પર મળતું વળતર છે. તાજેતરમાં 30-વર્ષના ટ્રેઝરી રિયલ યીલ્ડ 2.91% પર પહોંચ્યો, જે 2008 પછીનો સૌથી ઊંચો સ્તર છે. તે જ રીતે, 10-વર્ષના ટ્રેઝરી રિયલ યીલ્ડ 2.35% પર પહોંચ્યો, જે 2023ના અંત પછીનો સૌથી ઊંચો સ્તર છે. આ ઊંચા યીલ્ડ્સ ફિક્સ્ડ-ઇન્કમ રોકાણોને વધુ આકર્ષક બનાવે છે, જેના કારણે રોકાણકારો ટેક શેર્સ (Tech Stocks) અને અન્ય ગ્રોથ-ઓરિએન્ટેડ સેક્ટર્સમાં રહેલા જોખમો પર પુનર્વિચાર કરી રહ્યા છે, જ્યાં ભાવમાં થયેલો વધારો વાસ્તવિક કમાણી કરતાં વધુ છે.
સરકારી દેવું અને ફુગાવાની અસર
બોન્ડ યીલ્ડ્સ પર દબાણ આંશિક રીતે દેશના વધતા રાષ્ટ્રીય દેવા (National Debt) સાથે પણ જોડાયેલું છે. ટ્રેઝરી દ્વારા વધુ બોન્ડ્સ જારી કરવાને કારણે પુરવઠો વધે છે અને બજાર યીલ્ડ્સ પર અસર કરે છે. આ ઉપરાંત, સતત ફુગાવા (Inflation) અને ફેડરલ રિઝર્વ (Federal Reserve) દ્વારા વ્યાજ દરો જાળવી રાખવાની કે વધારવાની સંભાવના અંગેની બજારની ચિંતાઓ પણ આ યીલ્ડ્સને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. જ્યારે રોકાણકારો આ ઊંચા યીલ્ડવાળા, ઓછા જોખમવાળા સરકારી સિક્યોરિટીઝની સરખામણી S&P 500 ના લગભગ 4.3% ના અર્નિંગ યીલ્ડ સાથે કરે છે, ત્યારે ઇક્વિટીઝનું વર્તમાન મૂલ્યાંકન ઐતિહાસિક ધોરણે વધુ ખેંચાયેલું લાગે છે. ભવિષ્યમાં, રોકાણકારો એ બાબત પર નજર રાખશે કે કમાણીમાં વૃદ્ધિ વર્તમાન ભાવોને યોગ્ય ઠેરવવા માટે પૂરતી ઝડપી બની શકે છે કે કેમ, અથવા ઊંચા બોન્ડ યીલ્ડ્સ સ્ટોક માર્કેટના પ્રદર્શનને સતત દબાણ હેઠળ રાખશે.