ઓક્ટોબર **2026** માં રોકાણકારોએ સરકારી બોન્ડ્સમાં મોટા પાયે વેચવાલી કરી છે. અમેરિકા, બ્રિટન, ફ્રાન્સ અને જાપાનના બોન્ડ યીલ્ડ વર્ષોની ટોચ પર પહોંચ્યા છે, જેના કારણે સરકારો પર દેવાનો બોજ વધતા કડક નાણાકીય નીતિઓનું દબાણ વધી રહ્યું છે.
માર્કેટમાં 'બોન્ડ વિજિલાન્ટ્સ'નું વર્ચસ્વ
ઓક્ટોબર 2026 માં ગ્લોબલ ફાઈનાન્શિયલ માર્કેટમાં એક મોટું પરિવર્તન જોવા મળ્યું છે. 'બોન્ડ વિજિલાન્ટ્સ' તરીકે ઓળખાતા સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ સરકારી બોન્ડ્સની આક્રમક વેચવાલી શરૂ કરી છે, જેના કારણે મુખ્ય અર્થતંત્રો માટે લોન લેવાનો ખર્ચ દાયકાઓની ટોચ પર પહોંચી ગયો છે.
આંકડાઓમાં જોખમ
- US 10-year Treasury: 5.35% (24 વર્ષની ટોચ).
- UK 30-year gilts: 6% ના સ્તરને પાર કર્યું.
- France 10-year yields: 5.10% (વર્ષ 2002 પછીનું સર્વોચ્ચ સ્તર).
- Japan 30-year yields: 4.235% નો રેકોર્ડ સ્તર.
શું છે આખું ગણિત?
બોન્ડ વિજિલાન્ટ્સ ત્યારે સક્રિય થાય છે જ્યારે તેમને લાગે છે કે સરકારનો ખર્ચ અસહ્ય છે. જ્યારે તેઓ બોન્ડ વેચે છે, ત્યારે તેની કિંમતો ઘટે છે અને યીલ્ડ વધે છે. ગ્લોબલ પબ્લિક ડેબટ હાલમાં GDP ના 94% છે, જે 2029 સુધીમાં 100% થવાની ધારણા છે. અર્થશાસ્ત્રી Nouriel Roubini મુજબ, સરકારો હવે જૂની યુક્તિઓથી દેવાની સમસ્યા છુપાવી શકશે નહીં. કાં તો સરકારોએ કઠોર કરકસર (Austerity) કરવી પડશે અથવા વ્યાજના દરના ઊંચા દબાણ હેઠળ દબાવવું પડશે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
આ સ્થિતિ લિક્વિડિટી ક્રાઈસિસ નોતરી શકે છે, જેવું વર્ષ 2022 માં UK ગિલ્ટ માર્કેટમાં જોવા મળ્યું હતું. હવે આગામી મહિનાઓમાં સરકારોના બજેટ અને નાણાકીય નીતિઓ પર નજર રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે, કારણ કે તે ગ્લોબલ માર્કેટ સેન્ટિમેન્ટ અને કરન્સી વેલ્યુએશન નક્કી કરશે.