બેંકિંગ સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટીનો આંકડો **₹10 લાખ કરોડ**ને પાર કરી ગયો છે, ત્યારે બોન્ડ માર્કેટના ખેલાડીઓ હવે સરકાર પાસે શોર્ટ-ટર્મ ડેટ પેપર્સ (Short-term debt) વધારવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
સરકાર જ્યારે નાણાકીય વર્ષના બીજા ભાગ માટે પોતાનું બોરોઈંગ કેલેન્ડર તૈયાર કરી રહી છે, ત્યારે બોન્ડ ટ્રેડર્સ અને પોલિસીમેકર્સ વચ્ચે એક મહત્વની ચર્ચા છેડાઈ છે. હાલમાં બેંકિંગ સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટીનો સરપ્લસ આંકડો ₹10 લાખ કરોડને વટાવી ગયો છે. વિદેશી હૂંડિયામણના પ્રવાહને કારણે બેંકો પાસે રોકડનો મોટો ભંડાર જમા થયો છે, જેને ક્યાં રોકવો તે એક પડકાર બની ગયો છે.
ટ્રેડર્સની માંગ અને સરકારની મથામણ
આ વધારાની રોકડને શોષવા માટે માર્કેટ પાર્ટિસિપન્ટ્સ સરકારને આગામી બોરોઈંગ શિડ્યુલમાં શોર્ટ-ટર્મ ડેટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ વધારવાની વિનંતી કરી રહ્યા છે. જો સરકાર ટૂંકા ગાળાના બોન્ડ્સ બહાર પાડે, તો બેંકો પાસે રહેલી વધારાની રોકડને યોગ્ય જગ્યા મળી શકે અને 10-year bond yields પરનું દબાણ ઘટી શકે છે.
જોકે, સરકાર માટે આ એક સંતુલન જાળવવાનો ખેલ છે. એક તરફ ટ્રેડર્સ શોર્ટ-ટર્મ પેપર્સ ઈચ્છે છે, તો બીજી તરફ ઇન્સ્યોરન્સ કંપનીઓ અને પેન્શન ફંડ્સ જેવા મોટા રોકાણકારોને તેમની લાંબા ગાળાની જવાબદારીઓ પૂરી કરવા માટે લોન્ગ-ડ્યુરેશન બોન્ડ્સની જરૂર હોય છે.
શું છે આગામી પ્લાન?
ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે સરકારનો કુલ બોરોઈંગ ટાર્ગેટ ₹16.09 લાખ કરોડ છે, જેમાંથી ₹7.89 લાખ કરોડ ઓક્ટોબરથી માર્ચના ગાળા માટે ફાળવવામાં આવ્યા છે. સરકારી અધિકારીઓ હાલમાં આ રકમ કેવી રીતે ઉભી કરવી તેની પરામર્શ કરી રહ્યા છે.
હવે તમામની નજર આગામી દિવસોમાં જાહેર થનારા બોરોઈંગ કેલેન્ડર પર છે. આ કેલેન્ડર ભારતની ડેબ્ટ સ્ટ્રેટેજી સ્પષ્ટ કરશે, જે આગામી 7 ઓક્ટોબરના રોજ યોજાનારી RBI ની મોનેટરી પોલિસી મીટિંગ માટે પણ એક મહત્વનું પરિબળ સાબિત થશે.