ભારત સરકારે વિદેશી રોકાણકારો માટે બોન્ડ એક્સેસ સુધારવા અને ટેક્સ ઘટાડવા પ્રયાસો કર્યા હોવા છતાં, BlackRock સાવચેત છે. એસેટ મેનેજરે અસ્થિર તેલના ભાવ અને ઊંચા કરન્સી હેજિંગ ખર્ચને મુખ્ય અવરોધો ગણાવ્યા છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણકારોના સંભવિત વળતરને ઘટાડી રહ્યા છે.
શું થયું?
દુનિયાના સૌથી મોટા એસેટ મેનેજરોમાંના એક BlackRock એ ભારતીય સરકારી બોન્ડ્સમાં તેના રોકાણને વધારવા અંગે સાવચેતીભર્યું વલણ વ્યક્ત કર્યું છે. જોકે ભારતીય સરકારે વિદેશી મૂડીને આકર્ષવા માટે ટેક્સ કટ અને બજારની સુધારેલી પહોંચ જેવા પગલાં લીધાં છે, પરંતુ આ પગલાં કંપનીને ભારતીય બજારમાં તેનો હિસ્સો નોંધપાત્ર રીતે વધારવા માટે હજુ સુધી સમજાવી શક્યા નથી. કંપની મેક્રો રિસ્ક પર નજર રાખી રહી છે, ખાસ કરીને અસ્થિર તેલના ભાવની ભારતના અર્થતંત્ર પર થતી અસર.
કરન્સી રિસ્ક સમજાવ્યું
વિદેશી રોકાણકારો માટે, ભારતીય સરકારી બોન્ડ્સ ખરીદવાનો અર્થ ફક્ત બોન્ડ દ્વારા ઓફર કરવામાં આવતા વ્યાજ દર (yield) પૂરતો નથી. કારણ કે આ રોકાણો રૂપિયામાં કરવામાં આવે છે, રોકાણકારે રૂપિયાના મૂલ્યમાં તેમની ઘરની કરન્સી સામે થનારા સંભવિત ફેરફારોને પણ ધ્યાનમાં લેવા પડે છે. આ જોખમ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે, રોકાણકારો 'હેજ' (hedges) નામના નાણાકીય સાધનોનો ઉપયોગ કરે છે.
જ્યારે વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં અસ્થિરતા આવે છે, ત્યારે તે ભારતના અર્થતંત્ર માટે અનિશ્ચિતતા ઊભી કરે છે. કારણ કે ભારત તેના મોટાભાગના તેલની આયાત કરે છે, ઊંચા ભાવ દેશના આયાત બિલમાં વધારો કરે છે, જે રૂપિયા પર દબાણ લાવી શકે છે. જ્યારે કરન્સીને અસ્થિર ગણવામાં આવે છે, ત્યારે રૂપિયાના ઉતાર-ચઢાવ સામે 'હેજિંગ' - એટલે કે રક્ષણ ખરીદવાનો ખર્ચ - વધી જાય છે. BlackRock એ નોંધ્યું છે કે આ ઊંચા હેજિંગ ખર્ચ હાલમાં આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણકારો માટે કુલ વળતરને ઘટાડી રહ્યા છે, જેના કારણે બોન્ડ્સ તેમના હેડલાઇન યીલ્ડ્સ છતાં ઓછા આકર્ષક બની રહ્યા છે.
ભારતના હકારાત્મક પગલાં
એ નોંધવું અગત્યનું છે કે ઉદ્યોગ સામાન્ય રીતે વૈશ્વિક ડેટા માટે વધુ ખુલ્લા બજાર બનવાના ભારતના પ્રયાસોને સ્વીકારે છે. સરકારે ભારતીય સોવરિન ડેટ માર્કેટમાં વિદેશી ભંડોળના પ્રવેશને સરળ બનાવવાના હેતુથી નીતિગત ફેરફારો અમલમાં મૂક્યા છે. આ સુધારાઓ ભારતને બ્લૂમબર્ગ ગ્લોબલ એગ્રીગેટ ઇન્ડેક્સ જેવા મુખ્ય વૈશ્વિક બોન્ડ ઇન્ડેક્સમાં સામેલ થવા માટે લાયક ઠેરવવામાં મદદ કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે. જો કોઈ દેશ આ વૈશ્વિક ઇન્ડેક્સમાં સામેલ થાય છે, તો સામાન્ય રીતે વૈશ્વિક ભંડોળમાંથી નિષ્ક્રિય રોકાણનો સ્થિર પ્રવાહ આવે છે, જે બજારને સ્થિરતા આપે છે.
ભૌગોલિક રાજકીય અસર
વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ આ સાવચેતીમાં નોંધપાત્ર ભૂમિકા ભજવે છે. સતત અનિશ્ચિતતા, ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વ અને ઊર્જા પુરવઠા લાઇનોને લગતી, તેલના ભાવમાં ઉતાર-ચઢાવ લાવે છે. આ અસ્થિરતા ઉભરતા બજારોને અસર કરે છે જે ઊર્જાના ચોખ્ખા આયાતકાર છે, જેમ કે ભારત. રોકાણકારો ઘણીવાર ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ વિશે વધુ સ્પષ્ટતાની જરૂર પડે તે પહેલાં તેઓ રૂપિયા-આધારિત સંપત્તિઓમાં મોટી રકમ પ્રતિબદ્ધ અનુભવે છે. આ 'રાહ જુઓ અને જુઓ' અભિગમ મોટા સંસ્થાકીય રોકાણકારોમાં સામાન્ય છે જેઓ યીલ્ડની સાથે સ્થિરતાને પ્રાધાન્ય આપે છે.
રોકાણકારોએ શું ટ્રેક કરવું જોઈએ?
આ ક્ષેત્રમાં રોકાણકારોએ કેટલાક મુખ્ય વિકાસ પર નજર રાખવી જોઈએ. પ્રથમ, વૈશ્વિક તેલના ભાવનો ટ્રેન્ડ ભારતના બાહ્ય સંતુલનના સ્વાસ્થ્ય માટે પ્રાથમિક સૂચક રહેશે. બીજું, મુખ્ય વૈશ્વિક ઇન્ડેક્સમાં ભારતીય બોન્ડ્સના સમાવેશ અંગેના કોઈપણ અપડેટ્સ, ભલે મેક્રો અવરોધો યથાવત રહે, ભાવનાઓને વેગ આપી શકે છે. છેવટે, સેન્ટ્રલ બેંકની નીતિઓનો ટોન અને ફુગાવા અંગેનો સત્તાવાર અભિગમ નક્કી કરશે કે વર્તમાન બોન્ડ યીલ્ડ્સ કરન્સીના જોખમોને યોગ્ય ઠેરવવા માટે પૂરતા આકર્ષક રહે છે કે નહીં. મુખ્ય મોનિટરિંગ પોઇન્ટ ફક્ત વ્યાજ દર પોતે નથી, પરંતુ રોકાણનો "ઓલ-ઇન" ખર્ચ છે, જે ચલણ સુરક્ષા અને મેક્રો જોખમો બંનેને ધ્યાનમાં લે છે.
