નવી દિલ્હીમાં મળેલી 18મી BRICS સમિટ બાદ સભ્ય દેશોએ લોકલ કરન્સીમાં ટ્રેડિંગ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમને પ્રાથમિકતા આપવાનું નક્કી કર્યું છે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ US ડોલર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે.
નવી દિલ્હીમાં સપ્ટેમ્બર 2026 માં સંપન્ન થયેલી 18મી BRICS સમિટ બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં મોટો વળાંક આવ્યો છે. સમિટમાં જારી કરાયેલા 'નવી દિલ્હી ડિકલેરેશન'માં સભ્ય દેશો વચ્ચેના વેપાર સેટલમેન્ટ માટે લોકલ કરન્સીનો ઉપયોગ કરવા પર મહોર મારવામાં આવી છે. આ વ્યૂહરચનાનો ઉદ્દેશ્ય ડોલર આધારિત ટ્રાન્ઝેક્શન ઘટાડીને સભ્ય દેશોની અર્થવ્યવસ્થાને ગ્લોબલ કરન્સીના ઉતાર-ચઢાવ અને સંભવિત આર્થિક પ્રતિબંધોથી બચાવવાનો છે.\n\n### ડિજિટલ પેમેન્ટ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર\nવર્તમાન પોલિસી ફ્રેમવર્ક સિંગલ કરન્સીને બદલે મજબૂત ડિજિટલ ફાઇનાન્સિયલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. BRICS બ્લોક હવે ભારતની UPI જેવી સિસ્ટમ્સને ઇન્ટરઓપરેબલ બનાવવા અને સેન્ટ્રલ બેંક ડિજિટલ કરન્સી (CBDCs) ના ઉપયોગ માટે કામ કરી રહ્યું છે. આનાથી ડોલર-સેન્ટ્રિક ક્લિયરિંગ હાઉસને બાયપાસ કરીને વધુ સસ્તી અને ઝડપી ટ્રેડ સેટલમેન્ટ સિસ્ટમ ઉભી થશે.\n\n### NDB ની ભૂમિકા અને રોકાણકારો માટે અસર\nNew Development Bank (NDB) આ ટ્રાન્ઝિશનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. બેંકે હવે લોકલ કરન્સીમાં લોન આપવાનું પ્રમાણ વધાર્યું છે, જે ભારતીય કંપનીઓ માટે ડોલરના વધઘટ સામે સુરક્ષા અને સ્ટેબલ ફાઇનાન્સિંગના વિકલ્પો પૂરા પાડી શકે છે.\n\n### શું છે પડકારો?\nજોકે આ લક્ષ્ય ખૂબ જ મહત્વાકાંક્ષી છે, પરંતુ US ડોલરનું વૈશ્વિક પ્રભુત્વ અને તેની લિક્વિડિટી (Liquidity) એક મોટો પડકાર છે. લોકલ કરન્સીમાં ટ્રેડિંગ સફળ બનાવવા માટે સભ્ય દેશોએ કરન્સી કન્વર્ટિબિલિટી અને વેપારમાં રહેલી અસમાનતાઓને દૂર કરવી પડશે, જેથી ભવિષ્યમાં રોકાણકારોએ આ સિસ્ટમના અમલીકરણ પર નજર રાખવી અનિવાર્ય છે.