BRICS+ દેશોએ સિંગલ કરન્સીના વિચારને પડતો મૂક્યો છે. હવે આ સંગઠન અમેરિકી ડોલર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે એક મજબૂત ક્રોસ-બોર્ડર પેમેન્ટ નેટવર્ક તૈયાર કરવા પર કામ કરી રહ્યું છે.
BRICS+ સંગઠને આખરે એ સ્વીકારી લીધું છે કે સિંગલ કરન્સી લાવવી હાલમાં વ્યવહારિક રીતે અશક્ય છે. 'BRICS+ Thinking' ના રિપોર્ટ મુજબ, સભ્ય દેશો પોતાની મોનેટરી પોલિસી અને વ્યાજ દરોના નિયંત્રણને કોઈ સેન્ટ્રલ ઓથોરિટીને સોંપવા તૈયાર નથી. આથી, સંગઠને હવે એક નવી અને પ્રેક્ટિકલ દિશા પકડી છે: યુનિફાઇડ ક્રોસ-બોર્ડર પેમેન્ટ સિસ્ટમ.
પેમેન્ટ સિસ્ટમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય
આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય હેતુ સભ્ય દેશોની બેન્કિંગ સિસ્ટમને ડિજિટલ બ્રિજ દ્વારા જોડવાનો છે. આનાથી અમેરિકી ડોલરને મધ્યસ્થી તરીકે રાખ્યા વગર વેપાર સેટલમેન્ટ ઝડપી અને સસ્તું બનશે. ખાસ કરીને 2022 માં રશિયા પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધો બાદ, આ દેશો હવે પોતાની આર્થિક સુરક્ષા માટે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા ઉભી કરી રહ્યા છે.
ભારતનું વલણ અને ટેકનિકલ પડકારો
ભારતે પહેલેથી જ પોતાની લોકલ કરન્સી અને UPI જેવા ટેકનિકલ માળખાને મજબૂત કરવા પર ભાર મૂક્યો છે. સભ્ય દેશો હવે આવી સિસ્ટમોને એકબીજા સાથે જોડવા પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, જેથી સેન્ટ્રલ બેન્કો વચ્ચે પેમેન્ટ ક્લિયરિંગ સુરક્ષિત રીતે થઈ શકે.
શું છે રોકાણકારો માટે જોખમ?
આ રસ્તો સરળ નથી. અમેરિકી સરકારે ડોલરનો ત્યાગ કરનારા દેશો પર 100% સુધીના ટેરિફ લગાવવાની ચીમકી આપી છે. આ ટ્રેડ પ્રોટેક્શનિઝમ અને વધતું ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ પ્રોજેક્ટની સફળતા સામે મોટો અવરોધ બની શકે છે. આગામી સમયમાં, રોકાણકારોએ સેન્ટ્રલ બેન્કોના રિપોર્ટ્સ અને સ્થાનિક ચલણમાં થતા વેપારના આંકડા પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.