ચીન સિવાયના એશિયામાં બેંક ક્રેડિટ (Bank Credit) છેલ્લા 18 વર્ષમાં સૌથી ઊંચા સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Infrastructure) અને મેન્યુફેક્ચરિંગ (Manufacturing) ક્ષેત્રે થયેલો જંગી ખર્ચ છે. ભારતમાં સ્થાનિક ઉત્પાદન અને ઔદ્યોગિક ક્ષમતાના નિર્માણને કારણે દેશ આ વૃદ્ધિનો મુખ્ય લાભાર્થી બની રહ્યો છે. આ વખતે આ ક્રેડિટ વૃદ્ધિ કોર્પોરેટ ધિરાણ દ્વારા સંચાલિત છે.
Detailed Coverage
એશિયામાં બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં અભૂતપૂર્વ વૃદ્ધિ
એશિયાઈ બેંકિંગ ક્ષેત્ર છેલ્લા લગભગ બે દાયકામાં સૌથી મોટા ક્રેડિટ વિસ્તરણ (Credit Expansion) નો અનુભવ કરી રહ્યું છે. મોર્ગન સ્ટેનલી (Morgan Stanley) ના ડેટા એનાલિસિસ અનુસાર, આ વૃદ્ધિ ગ્રાહકો દ્વારા લેવાતી લોન કે ઘરગથ્થુ દેવાને કારણે નથી, પરંતુ મેન્યુફેક્ચરિંગ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને એનર્જી સપ્લાય ચેઇન (Energy Supply Chain) માં થયેલા નોંધપાત્ર કોર્પોરેટ ખર્ચને કારણે છે.
મેન્યુફેક્ચરિંગ સાયકલમાં ભારતની ભૂમિકા
આ ક્ષેત્રિય વલણમાં ભારત એક મુખ્ય ખેલાડી તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. સરકારના મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રોત્સાહન કાર્યક્રમો અને સપ્લાય ચેઇનને દેશમાં પાછી લાવવાની વ્યૂહાત્મક પહેલ (Onshoring) ને કારણે ભારતીય કંપનીઓ પોતાના વિસ્તરણ પર ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો કરી રહી છે. ઔદ્યોગિક રોકાણની આ લહેર કોર્પોરેટ ક્ષેત્રમાંથી બેંક લોનની સતત માંગને વેગ આપી રહી છે, જે હાલમાં રિટેલ કે પર્સનલ ક્રેડિટ (Personal Credit) ની વૃદ્ધિ કરતાં આગળ છે.
વૈશ્વિક કેપિટલ ખર્ચનો સંદર્ભ
ધિરાણમાં આ વધારો વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલા મોટા ફેરફારોનો એક ભાગ છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (United States) અને યુરોપ (Europe) માં પણ સમાન વલણો જોવા મળી રહ્યા છે, જ્યાં ઔદ્યોગિક ક્ષમતામાં ઊંચા રોકાણને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારને વેગ મળી રહ્યો છે. વિશ્લેષકો નોંધે છે કે આ ચક્ર 2000ના દાયકાના મધ્યમાં જોવા મળેલા મજબૂત રોકાણ પેટર્ન જેવું જ છે. જોકે, આજે એક મુખ્ય તફાવત એ છે કે કંપનીઓના બેલેન્સ શીટ (Corporate Balance Sheets) ની સ્થિતિ ઘણી સારી છે. ભૂતકાળના ચક્રોની સરખામણીમાં ઘણી કંપનીઓ હાલમાં દેવાનું નીચું સ્તર ધરાવે છે, જે તેમને નવા પ્રોજેક્ટ્સને ભંડોળ પૂરું પાડવા માટે વધુ નાણાકીય સુગમતા આપે છે.
વૃદ્ધિના અંદાજો અને આર્થિક જોખમો
ભારતના GDP ગ્રોથ (GDP Growth) માટે વર્તમાન દૃષ્ટિકોણ આશરે 6.7% સ્થિર છે. જો વૈશ્વિક તેલના ભાવ (Global Oil Prices) સ્થિર થાય તો આ આંકડો વધુ ઊંચો જવાની સંભાવના છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થતી વધઘટ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે એક મોટો દબાણનો મુદ્દો રહે છે, જે ઘણીવાર વૃદ્ધિના અંદાજોને ઘટાડે છે. ભલે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (Artificial Intelligence) માં રોકાણ પર બજારનું ધ્યાન હોય, પરંતુ એશિયાઈ ક્ષેત્રમાં વાસ્તવમાં ઉપયોગમાં લેવાઈ રહેલા ભંડોળમાં એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Energy Infrastructure) અને સપ્લાય ચેઇન ડાઇવર્સિફિકેશન (Supply Chain Diversification) વધુ નોંધપાત્ર યોગદાનકર્તા તરીકે ઓળખાય છે.
રોકાણકારોએ આગળ શું ધ્યાન રાખવું?
રોકાણકારો અને બજાર નિરીક્ષકો માટે, આ ક્રેડિટ વૃદ્ધિની ટકાઉપણું (Sustainability) આ વાત પર નિર્ભર કરશે કે કંપનીઓ આ ભંડોળનો કેટલો અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરે છે. ટ્રેક કરવા માટેના મુખ્ય પરિબળોમાં નવા મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રોજેક્ટ્સની વાસ્તવિક શરૂઆતની તારીખો અને કંપનીઓની વિસ્તરણ માટે ધિરાણ લેતી વખતે તેમના ડેટ-ટુ-ઇક્વિટી રેશિયો (Debt-to-Equity Ratios) ને મેનેજ કરવાની ક્ષમતાનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવોનો માર્ગ (Trajectory) એક નિર્ણાયક ચલ (Critical Variable) રહેશે જે આગામી ત્રિમાસિક ગાળામાં કોર્પોરેટ નફા માર્જિન (Corporate Profit Margins) અને એકંદર આર્થિક ઉત્પાદનને ટેકો આપી શકે છે અથવા દબાણ લાવી શકે છે.