કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ભારતીય સુરક્ષા માટે ૧૫ થી ૨૦ વર્ષનો પ્રિડિક્ટિવ સિક્યોરિટી પ્લાન રજૂ કર્યો છે. સરકાર હવે ટેકનોલોજી અને AI ના માધ્યમથી સાયબર વોરફેર અને અન્ય સુરક્ષા પડકારોને પહોંચી વળવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે દેશની સુરક્ષા નીતિમાં મોટો ફેરફાર કરતા 'રિએક્ટિવ' મોડલને બદલે 'પ્રિડિક્ટિવ' સુરક્ષા મોડલ અપનાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. નવી દિલ્હીમાં આયોજિત ૯મી નેશનલ સિક્યોરિટી સ્ટ્રેટેજીઝ (NSS) કોન્ફરન્સમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ૨૦૪૭ સુધીમાં ભારતને એક વિકસિત રાષ્ટ્ર બનાવવા માટે આગામી ૧૫ થી ૨૦ વર્ષના સંભવિત જોખમોને અત્યારથી જ ઓળખીને તેને નાથવા જરૂરી છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ
આ સુરક્ષા રોડમેપનો મુખ્ય ભાગ AI અને અદ્યતન ડેટા એનાલિટિક્સ છે. સરકાર Multi Agency Centre (MAC), National Intelligence Grid (NATGRID) અને National Automated Fingerprint Identification System જેવી મહત્વની સંસ્થાઓને એકબીજા સાથે જોડશે. આનાથી ગુપ્ત માહિતીની આપ-લે વધુ ઝડપી બનશે અને માનવ-આધારિત વિશ્લેષણને બદલે મશીન-ડ્રિવન પેટર્ન રેકગ્નિશનનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. આ ફેરફાર સાયબર સિક્યોરિટી, ડેટા મેનેજમેન્ટ અને સ્પેશિયલાઇઝ્ડ સોફ્ટવેર ક્ષેત્રે નવી માંગ ઉભી કરી શકે છે.
નવા ગુનાહિત કાયદાઓનું અમલીકરણ
ડિજિટલ દેખરેખ ઉપરાંત, ન્યાયિક વ્યવસ્થામાં પણ મોટા સુધારા થઈ રહ્યા છે. અમિત શાહે ભારતીય ન્યાય સંહિતા, ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા અને ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમ જેવા નવા ત્રણ કાયદાઓના અમલીકરણ માટે ૧ વર્ષની સમયમર્યાદા નક્કી કરી છે. આ કાયદાઓ દ્વારા ગુનાઓના નિકાલમાં ઝડપ આવશે અને કન્વિક્શન રેટમાં પણ સુધારો થવાની ધારણા છે.
ઓપરેશનલ પડકારો
જોકે, આ પ્લાનની સફળતા કેન્દ્રીય અને રાજ્યની એજન્સીઓ વચ્ચેના ટેકનિકલ તાલમેલ (Interoperability) પર નિર્ભર છે. સુરક્ષા દળોને AI સાધનો ચલાવવા માટે તાલીમ આપવી એ પણ એક મોટો પડકાર છે. રોકાણકારો માટે આગામી સમયમાં ટેકનિકલ ટેન્ડર્સ અને સુરક્ષા ક્ષેત્રે આવતા સરકારી ખર્ચ પર નજર રાખવી ખૂબ મહત્વની રહેશે.