વર્ષ ૨૦૨૬માં AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં વૈશ્વિક ખર્ચ **$1 ટ્રિલિયન**ને પાર કરી ગયો છે. મોટી ટેક કંપનીઓ હવે પોતાની રોકડને બદલે દેવું લઈને વિસ્તરણ કરી રહી છે, જે માર્કેટ માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.
વધતું દેવું અને માર્કેટનું દબાણ
AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવાની વૈશ્વિક રેસમાં વર્ષ ૨૦૨૬ માં ખર્ચનો આંકડો $1 ટ્રિલિયનને વટાવી ગયો છે. આ રોકાણ ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં મોટો બદલાવ લાવી રહ્યું છે, પરંતુ તેની પાછળની આર્થિક રણનીતિ હવે 'ડેબ્ટ-હેવી' (Debt-heavy) બની રહી છે. 'હાયપરસ્કેલર્સ' તરીકે ઓળખાતી મોટી ટેક કંપનીઓ હવે ડેટા સેન્ટર્સ અને હાર્ડવેર માટે માત્ર પોતાની કમાણી પર નિર્ભર રહેવાને બદલે બોન્ડ માર્કેટમાંથી રેકોર્ડ લોન લઈ રહી છે.
આંકડાઓમાં જોખમ
માત્ર ૨૦૨૬ ના વર્ષમાં જ AI સંબંધિત બોન્ડ ઇશ્યુઅન્સનો આંકડો અંદાજે $300 અબજ સુધી પહોંચી ગયો છે. આ ઉધાર લેવાની આક્રમક પદ્ધતિ એવા સમયે જોવા મળી રહી છે જ્યારે અમેરિકી સરકાર પણ મોટા પાયે ટ્રેઝરી ડેટ ઇશ્યુ કરી રહી છે. આ હરીફાઈને કારણે રોકાણકારો વધુ સાવધ બન્યા છે અને હવે કંપનીઓ પાસેથી વધુ વ્યાજદરની માંગ કરી રહ્યા છે, જે ભવિષ્યમાં કંપનીઓ માટે ખર્ચ વધારી શકે છે.
Oracle માટે કપરા ચઢાણ
આ મામલે Oracle પર ખાસ નજર છે. કંપની પોતાના ડેટા સેન્ટરની ક્ષમતા વધારવા માટે મોટા પાયે ખર્ચ કરી રહી છે, જેના કારણે તેની ફાઇનાન્શિયલ મેટ્રિક્સ નબળી પડી છે. Oracle નું દેવું હાલમાં 'જંક સ્ટેટસ' (Junk status) થી માત્ર એક સ્ટેપ ઉપર છે. તેની સરખામણીમાં Microsoft જેવી રોકડ સંપન્ન કંપનીઓ વધુ મજબૂત સ્થિતિમાં છે. જો Oracle જેવી કંપની તેના દેવાના વ્યાજને પહોંચી વળવામાં સંઘર્ષ કરે, તો તે આખા ટેક સેક્ટર માટે એક ખરાબ સંકેત હોઈ શકે છે.
ભવિષ્યના પડકારો
કંપનીઓ માટે હવે માત્ર ક્ષમતા બનાવવી પૂરતું નથી, પરંતુ તેને ચૂકવવી પણ મોટી વાત છે. આ ઉપરાંત, ડેટા સેન્ટર્સ માટે પૂરતી વીજળીની અછત અને ઓફ-બેલેન્સ-શીટ સ્ટ્રક્ચર્સ જેવા ઓપરેશનલ જોખમો પણ રોકાણકારો માટે ચિંતાનો વિષય છે. આગામી ક્વોર્ટરલી રિઝલ્ટ્સમાં રોકાણકારો એ જોશે કે શું કંપનીઓની આવક તેમના વધતા વ્યાજના બોજને પહોંચી વળવા માટે પૂરતી છે કે કેમ.