વૈશ્વિક અસ્થિરતા વચ્ચે resilience પર ADB નો ભાર
ADB ના પ્રમુખ મસાટો કાંડાએ જણાવ્યું કે, મધ્ય પૂર્વ જેવા ભૌગોલિક રાજકીય સંઘર્ષો અને વૈશ્વિક અસ્થિરતાને કારણે એશિયાઈ દેશોના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની નબળાઈઓ ઉજાગર થઈ છે. આ સંજોગોને ધ્યાનમાં રાખીને, ADB હવે માત્ર કાર્યક્ષમતા (efficiency) પર નહીં, પરંતુ પ્રાદેશિક resilience (સ્થિતિસ્થાપકતા) મજબૂત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આંતર-રાજ્ય કનેક્ટિવિટી (connectivity) વધારવાનો અને લાખો લોકો સુધી વીજળી અને બ્રોડબેન્ડની પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
$70 બિલિયનનું વિસ્તૃત રોકાણ: બે મુખ્ય ભાગ
આ મહત્વાકાંક્ષી યોજનાના બે મુખ્ય સ્તંભ છે: 'પાન-એશિયા પાવર ગ્રીડ ઇનિશિયેટિવ' (Pan-Asia Power Grid Initiative) માટે $50 બિલિયન અને 'એશિયા-પેસિફિક ડિજિટલ હાઇવે' (Asia-Pacific Digital Highway) માટે $20 બિલિયન ફાળવવામાં આવ્યા છે.
- પાવર ગ્રીડ: આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ 2035 સુધીમાં આશરે 20 ગીગાવોટ (GW) નવીનીકરણીય ઊર્જા (renewable energy) ને સીમાપાર એકીકૃત (integrate) કરવામાં આવશે. સાથે જ, 22,000 સર્કિટ-કિલોમીટર (circuit-km) ટ્રાન્સમિશન લાઇનનું નિર્માણ થશે અને 200 મિલિયન લોકો સુધી વીજળી પહોંચાડવામાં આવશે. આનાથી આશરે 840,000 રોજગારીનું સર્જન થશે અને ઊર્જા ક્ષેત્રના ઉત્સર્જનમાં 15% ઘટાડો થવાની ધારણા છે.
- ડિજિટલ હાઇવે: આ પહેલ હેઠળ, 200 મિલિયન લોકોને પ્રથમ વખત બ્રોડબેન્ડની સુવિધા મળશે અને અન્ય 450 મિલિયન લોકોની કનેક્ટિવિટી સુધારવામાં આવશે. દૂરના વિસ્તારોમાં ખર્ચમાં લગભગ 40% ઘટાડો થશે અને ફાઇબર નેટવર્ક, સેટેલાઇટ લિંક્સ અને ડેટા સેન્ટર્સમાં રોકાણ દ્વારા અંદાજે 4 મિલિયન નોકરીઓ ઊભી થશે.
ભંડોળ અને ભાગીદારી
ADB આ યોજના માટે પોતાના સ્ત્રોતોમાંથી ભંડોળ પૂરું પાડશે અને બાકીની રકમ સહ-ધિરાણ (co-financing) દ્વારા એકત્રિત કરશે. 'પાન-એશિયા પાવર ગ્રીડ' માટે ADB પોતાના ફંડમાંથી લગભગ અડધી રકમ આપશે, જ્યારે 'ડિજિટલ હાઇવે' માટે $15 બિલિયન પોતાના ભંડોળમાંથી અને બાકીના $5 બિલિયન ભાગીદારી દ્વારા મેળવશે. આ નીતિ એશિયન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બેંક (AIIB) અને વર્લ્ડ બેંક જેવી સંસ્થાઓની વિકાસલક્ષી પહેલો સાથે સુસંગત છે.
સિઓલમાં AI હબની સ્થાપના
ડિજિટલ વિસ્તરણના ભાગ રૂપે, દક્ષિણ કોરિયા સરકારના સહયોગથી સિઓલમાં એક નવું AI ઇનોવેશન અને ડેવલપમેન્ટ સેન્ટર સ્થાપવામાં આવશે. આ કેન્દ્ર આશરે 3 મિલિયન લોકોને ડિજિટલ અને AI સંબંધિત કુશળતા તાલીમ આપશે.
પડકારો અને ભવિષ્યની દ્રષ્ટિ
આ યોજના અત્યંત મહત્વાકાંક્ષી હોવા છતાં, તેમાં પ્રોજેક્ટના સુરક્ષા ધોરણો (safeguards) અને ડ્યુ ડિલિજન્સ (due diligence) માં રહેલી ખામીઓ, તેમજ ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો જેવા પડકારો પણ છે. ADB પોતાના કાર્યોને આગામી દાયકામાં 50% સુધી વધારવાની યોજના ધરાવે છે, જે પ્રદેશના વિકાસને વેગ આપશે.
