માર્કેટમાં ડર અને ETF ઇનફ્લો: Bitcoin ની ગતિવિધિ
Bitcoin ની કિંમત હાલ $68,131.30 ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહી છે. આ ઘટાડો ઓક્ટોબર 2025 માં $126,000 થી ઉપરના સ્તરને સ્પર્શ્યા બાદ જોવા મળી રહ્યો છે. ZX Squared Capital ના CK Zheng જેવા નિષ્ણાતો આગામી 2026 દરમિયાન 30% નો વધુ ઘટાડો થવાની આગાહી કરી રહ્યા છે. તેઓ આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ ઐતિહાસિક ચાર-વર્ષના ચક્ર (Four-year cycle) અને રોકાણકારોના વર્તનને ગણાવી રહ્યા છે.
ETF માં મોટો રોકાણ પ્રવાહ: બદલાતા સંકેતો?
જોકે, આ ઘટાડાની આગાહીઓ છતાં, Bitcoin ETFs માં તાજેતરમાં મોટા પાયે સંસ્થાકીય રોકાણ (Institutional Activity) જોવા મળી રહ્યું છે. 4 માર્ચ 2026 સુધીના ત્રણ દિવસમાં Bitcoin ETFs માં $1.1 બિલિયન થી વધુનો નેટ ઇનફ્લો થયો છે, જે આ વર્ષની શરૂઆતના આઉટફ્લોને સરભર કરે છે. ખાસ કરીને, 4 માર્ચે એકલા Bitcoin ETFs માં $461.90 મિલિયન નો ઇનફ્લો નોંધાયો હતો, જેમાં BlackRock ના iShares Bitcoin Trust (IBIT) સૌથી આગળ રહ્યું. આ સંસ્થાકીય રોકાણ, બજારમાં 'એક્સ્ટ્રીમ ફિયર' (Extreme Fear) હોવા છતાં, એવા સંકેત આપે છે કે રોકાણકારો વર્તમાન સ્તરોને ખરીદી માટે યોગ્ય માની રહ્યા છે.
ચાર-વર્ષના ચક્ર અને ETF નો પ્રભાવ
Bitcoin ના માઇનિંગ રિવોર્ડ હાળવિંગ (Mining Reward Halving) સાથે જોડાયેલું ઐતિહાસિક ચાર-વર્ષનું ચક્ર, હંમેશા બજારના ટોચ અને તળિયાને નિર્ધારિત કરતું આવ્યું છે. એપ્રિલ 2024 માં થયેલા હાળવિંગ બાદ બ્લોક રિવોર્ડ ઘટીને 3.125 BTC થઈ ગયો હતો. પરંપરાગત રીતે, હાળવિંગના 16-18 મહિના પછી કિંમતો ટોચ પર પહોંચે છે, ત્યારબાદ બેર માર્કેટ આવે છે. આ તર્ક મુજબ, ઓક્ટોબર 2025 માં Bitcoin ની ટોચ તેના ઐતિહાસિક પેટર્ન સાથે મેળ ખાય છે, જે સૂચવે છે કે વર્તમાન તબક્કો એક ચક્રીય ઘટાડો છે.
પરંતુ, વ્યાપક Bitcoin ETFs ના આગમનથી આ ગતિશીલતા બદલાઈ શકે છે. Fidelity ના Jurrien Timmer જેવા કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે 2026 એક 'ઓફ યર' (Off Year) રહી શકે છે, જેમાં ઓક્ટોબર 2025 ની ટોચ બાદ $65,000 થી $75,000 ની આસપાસ સપોર્ટ મળી શકે છે. બીજી તરફ, Bernstein ના નિષ્ણાતો 2026 ના અંત સુધીમાં $150,000 નો લક્ષ્યાંક રાખી રહ્યા છે અને વર્તમાન ઘટાડાને "સૌથી નબળો બેર કેસ" ગણાવી રહ્યા છે.
ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને 'કોમોડિફાઇડ રિસ્ક'
તાજેતરના US-Iran તણાવ જેવા વૈશ્વિક ભૌગોલિક-રાજકીય ઘટનાઓએ પરિસ્થિતિને વધુ જટિલ બનાવી છે. સંઘર્ષ વધવા દરમિયાન Bitcoin એ અન્ય રિસ્ક એસેટ્સ (Risk Assets) સાથે શરૂઆતમાં તીવ્ર વેચાણનો અનુભવ કર્યો, પરંતુ તે $63,000 ની નીચી સપાટી પરથી પાછો ફર્યો છે. જોકે, તેનું વર્તન પરંપરાગત રિસ્ક-ઓન એસેટ્સ સાથે વધુ જોડાયેલું જોવા મળ્યું છે, સોના સાથે નકારાત્મક અને Nasdaq સાથે ઉચ્ચ સહસંબંધ દર્શાવે છે. આ સૂચવે છે કે સંસ્થાકીય રિસ્ક મોડેલો હવે Bitcoin ને એક 'કોમોડિફાઇડ રિસ્ક' (Commodified Risk) એસેટ તરીકે જુએ છે, જે સંઘર્ષના તબક્કા દરમિયાન લિક્વિડિટી ફ્લશ માટે સંવેદનશીલ છે.
બેર કેસ: ટ્રેઝરી સ્ટ્રેસ અને લિક્વિડિટીની ચિંતાઓ
ડિજિટલ એસેટ ટ્રેઝરી કંપનીઓ (DATCOs) દ્વારા ફરજિયાત વેચાણ (Forced Selling) નું જોખમ એક નોંધપાત્ર ચિંતાનો વિષય છે. આ કંપનીઓ, જે ડિજિટલ સંપત્તિઓને તેમના બેલેન્સ શીટ પર લાવે છે, તે અસ્થિર સમયગાળા દરમિયાન રિફાઇનાન્સિંગના દબાણ અને દેવાની ચુકવણીના બોજ હેઠળ આવી શકે છે. જોકે કેટલીક કંપનીઓએ જણાવ્યું છે કે માત્ર અત્યંત ગંભીર પરિસ્થિતિઓ (પાંચ વર્ષ સુધી BTC $8,000 થી નીચે રહે) જ બેલેન્સ શીટ પુનર્ગઠનને ઉત્તેજન આપશે, તેમ છતાં સતત ભાવ ઘટાડો વેચાણને ફરજિયાત કરી શકે છે. Willy Woo એ નોંધ્યું છે કે નબળી લિક્વિડિટી $70,000 ની નજીક પુનરાગમનને રોકી શકે છે, અને જો વ્યાપક મેક્રો પરિસ્થિતિઓ વધુ ખરાબ થાય તો $30,000 અથવા $16,000 સુધીનો સપોર્ટ લેવલ ઓળખી શકાય છે.
ભાવિ દૃષ્ટિકોણ: વિભાજિત બજાર
2026 માટે Bitcoin ના ભાવિને લઈને નિષ્ણાતોમાં સ્પષ્ટ મતભેદ જોવા મળે છે. જ્યારે ZX Squared Capital 30% ઘટાડાની આગાહી કરે છે, ત્યારે Bernstein $150,000 નો આશાવાદી લક્ષ્યાંક જાળવી રાખે છે. અન્ય મંતવ્યો સૂચવે છે કે 2026 એકીકરણ (Consolidation) નું વર્ષ બની શકે છે, જે ઐતિહાસિક હાળવિંગ પેટર્નના આધારે ઓક્ટોબર અને ડિસેમ્બર 2026 ની વચ્ચે સંભવિત તળિયા (Bottoms) ઓળખી શકે છે. Ethereum પણ લગભગ $1,977 પર સુધારાના સંકેતો દર્શાવી રહ્યું છે, પરંતુ સાવચેતીભર્યા ટૂંકા ગાળાના અનુમાનોનો સામનો કરી રહ્યું છે. અંતે, Bitcoin ની દિશા ચક્રીય દબાણ, ETF દ્વારા વધતી સંસ્થાકીય માંગ અને વ્યાપક મેક્રોઇકોનોમિક તેમજ ભૌગોલિક-રાજકીય પરિબળોના પરસ્પર પ્રભાવ પર નિર્ભર રહેશે.