Starbucks એ ચીનના શિનજિયાંગમાં તેના પ્રથમ બે સ્ટોર્સ ખોલ્યા છે. આ નિર્ણય બાદ અમેરિકન સાંસદ John Moolenaar એ માનવ અધિકારોના મુદ્દે આ સ્ટોર્સ બંધ કરવાના આદેશ આપ્યા છે, જેનાથી કંપની માટે ગંભીર ભૂ-રાજકીય સંકટ ઉભું થયું છે.
ચીનના ઉરુમચી (Urumqi) માં બે નવા આઉટલેટ્સ ખોલતા જ Starbucks રાજકીય વિવાદમાં ફસાઈ ગઈ છે. યુએસ હાઉસ સિલેક્ટ કમિટી ઓન ધ ચાઈનીઝ કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના ચેરમેન John Moolenaar એ કંપનીને તાત્કાલિક આ સ્ટોર્સ બંધ કરવા જણાવ્યું છે. તેમના મતે, આ વિસ્તારમાં માનવ અધિકારોના ઉલ્લંઘનના આરોપો વચ્ચે કંપનીનું આ પગલું કોર્પોરેટ સોશિયલ રિસ્પોન્સિબિલિટીની નિષ્ફળતા છે.
રોકાણકારો માટે જીઓપોલિટિકલ જોખમ
મલ્ટિનેશનલ કંપનીઓ માટે ચીનના સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં બિઝનેસ કરવો હવે જોખમી બન્યો છે. આ દબાણને કારણે કંપનીની બ્રાન્ડ ઈમેજ પર અસર પડી શકે છે, જેની સીધી અસર અમેરિકા અને અન્ય ગ્લોબલ માર્કેટ્સમાં ગ્રાહકોના વિશ્વાસ પર જોવા મળી શકે છે. શેરધારકો હવે ચિંતિત છે કે શું આ રાજકીય તણાવ ભવિષ્યમાં કડક રેગ્યુલેટરી નિયમોમાં પરિણમશે.
નવી બિઝનેસ સ્ટ્રક્ચર અને ભાગીદારી
એપ્રિલ 2026 માં Starbucks એ તેની ચીની કામગીરીમાં મોટો ફેરફાર કર્યો હતો. કંપનીએ Boyu Capital સાથે જોઈન્ટ વેન્ચર (JV) કર્યું છે, જેમાં Boyu Capital પાસે 60% હિસ્સો છે, જ્યારે Starbucks પાસે 40% હિસ્સો છે. આ વ્યૂહરચના ચીનના બજારમાં મજબૂતી મેળવવા માટે હતી, પરંતુ હવે તે કંપનીને રાજકીય રીતે વધુ સંવેદનશીલ બનાવી રહી છે.
આગામી સમયમાં શું ધ્યાન રાખવું?
ઓક્ટોબર 2, 2026 સુધી કંપની તરફથી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આવ્યું નથી. રોકાણકારોએ ખાસ કરીને યુએસ-ચીન સંબંધોમાં આવતા બદલાવ અને શિનજિયાંગમાં બિઝનેસ ઓપરેશન્સ અંગેના નવા પોલિસી ડાયરેક્ટિવ્સ પર નજર રાખવી જરૂરી છે. ચીન કંપનીના ગ્લોબલ પરફોર્મન્સ માટે એક મહત્ત્વનું બજાર છે, તેથી આ વિવાદ લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચનાને કેવી રીતે પ્રભાવિત કરશે તે જોવું રહ્યું.