ભારતના રિટેલ દિગ્ગજો - Reliance, Tata અને Aditya Birla એ છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં આક્રમક વિસ્તરણ કરીને કુલ **26,067** સ્ટોર્સનું નેટવર્ક ઊભું કર્યું છે. જોકે આ વિસ્તરણ વચ્ચે રોકાણકારોની નજર હવે કંપનીઓના માર્જિન પર ટકેલી છે.
ભારતીય રિટેલ માર્કેટમાં વર્ચસ્વ જમાવવા માટે કંપનીઓ વચ્ચે જંગ જામ્યો છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં દેશના ત્રણ સૌથી મોટા રિટેલ કોંગ્લોમેરેટ્સ - Reliance Retail, Tata Trent અને Aditya Birla Group એ કુલ 3,891 નવા ફિઝિકલ સ્ટોર્સ ખોલ્યા છે. ડિજિટલ અને ક્વિક કોમર્સના જમાનામાં પણ આ કંપનીઓએ ફિઝિકલ સ્ટોર્સ પર મોટો દાવ લગાવ્યો છે.
Reliance Retail નું વર્ચસ્વ
Reliance Retail સ્કેલની દ્રષ્ટિએ સૌથી આગળ છે. FY26 ના અંત સુધીમાં કંપનીના સ્ટોર્સની સંખ્યા વધીને 20,160 પર પહોંચી છે, જે માર્ચ 2023 માં 18,040 હતી. કંપનીએ ₹3.7 લાખ કરોડ ની આવક અને ₹13,842 કરોડ નો નફો નોંધાવ્યો છે. તેમનું 'Smart Bazaar' ફોર્મેટ 1,000 થી વધુ લોકેશન પર પહોંચી ગયું છે.
Tata Trent ની આક્રમક રણનીતિ
Tata ની Trent એ હાઈ-વેલોસિટી ગ્રોથ પર ધ્યાન આપ્યું છે. કંપનીના સ્ટોર્સ 2023 માં 590 થી વધીને FY26 ના અંતે 1,286 થઈ ગયા છે. ખાસ કરીને 'Zudio' ચેઈન વેલ્યુ-કોન્શિયસ ગ્રાહકો માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ છે. કંપનીએ ₹19,701 કરોડ ની આવક સાથે 18.2% નો વધારો નોંધાવ્યો છે.
Aditya Birla નું બિઝનેસ રિસ્ટ્રક્ચરિંગ
Aditya Birla એ તેમના બિઝનેસને ABFRL અને ABLBL એમ બે ભાગમાં વહેંચ્યો છે. આ બંને મળીને કુલ 4,621 સ્ટોર્સ ધરાવે છે. ABFRL એથનિક વેર પર ધ્યાન આપી રહ્યું છે, જ્યારે ABLBL પ્રીમિયમ બ્રાન્ડ્સ જેવી કે Van Heusen અને Allen Solly દ્વારા માર્કેટ કેપ્ચર કરી રહ્યું છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
આટલા મોટા પાયે વિસ્તરણ કરવા માટે ભારે મૂડી ખર્ચ (Capex) ની જરૂર પડે છે, જે ટૂંકા ગાળામાં કેશ ફ્લો અને પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે. વધુમાં, ક્વિક કોમર્સ સાથેની સ્પર્ધામાં આ નવા સ્ટોર્સ કેટલી નફાકારકતા જાળવી રાખે છે, તે જોવું આગામી સમયમાં ખૂબ જ મહત્વનું રહેશે.