Maharashtra FDA એ શિશુ આહાર (infant formula) માટે જાહેરાતો, ઇન્ફ્લુએન્સર માર્કેટિંગ અને ડોક્ટરોને સ્પોન્સરશિપ આપવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ કડક નિયમને કારણે Nestlé India જેવી FMCG કંપનીઓએ માર્કેટિંગ વ્યૂહરચના બદલવી પડશે અને નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારને **₹10 લાખ** સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.
નવો નિયમ અને તેના મુખ્ય પાસાં
મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) ના કમિશનર તુકારામ મુંડે દ્વારા જારી કરાયેલા આ આદેશ મુજબ, હવે રાજ્યમાં શિશુ આહાર અને સપ્લીમેન્ટરી બેબી ફૂડની કોઈપણ પ્રકારની પ્રમોશનલ પ્રવૃત્તિ કરી શકાશે નહીં. આમાં ઇન્ફ્લુએન્સર એન્ડોર્સમેન્ટ, સોશિયલ મીડિયા કેમ્પેઈન અને ફ્રી સેમ્પલનું વિતરણ પણ સામેલ છે.
કંપનીઓ પર અસર અને રોકાણકારો માટે ચેતવણી
Nestlé India જેવી મોટી કંપનીઓ માટે આ નિર્ણય મહત્વનો છે. અત્યાર સુધી આ કંપનીઓ હેલ્થકેર પ્રોફેશનલ્સ અને ઇન્ફ્લુએન્સર્સના માધ્યમથી માર્કેટિંગ કરતી હતી. હવે તેમને સ્પષ્ટ આદેશ છે કે ડોક્ટરો કે મેડિકલ એસોસિએશનને કોઈ પણ પ્રકારની સ્પોન્સરશિપ, હોસ્પિટાલિટી કે રિસર્ચ ગ્રાન્ટ આપી શકાશે નહીં.
પેકેજિંગમાં મોટા ફેરફારો
હવે દરેક પ્રોડક્ટના પેકિંગ પર "IMPORTANT NOTICE & MOTHER'S MILK IS BEST FOR YOUR BABY" એવી સ્પષ્ટ ચેતવણી લખવી ફરજિયાત છે. એટલું જ નહીં, પેકેટ પર શિશુ કે મહિલાઓના ફોટા મૂકવા પર પણ પ્રતિબંધ છે. કંપનીઓએ:
- 48 કલાકની અંદર ગંભીર પ્રતિકૂળ ઘટનાઓ (adverse events) રિપોર્ટ કરવી પડશે.
- બેચ-વાઈઝ ટ્રેસેબિલિટી (traceability) જાળવવી પડશે.
- નિયમભંગ બદલ ₹10 લાખ સુધીનો દંડ ચૂકવવો પડશે.
આ આદેશ બાદ માર્કેટિંગ ખર્ચમાં વધારો થવાની અને માર્જિન પર દબાણ આવવાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં. હવે જોવાનું એ રહેશે કે શું અન્ય રાજ્યો પણ મહારાષ્ટ્રની જેમ જ આવા કડક નિયમો લાગુ કરે છે કે નહીં.