કર્ણાટક રાજ્યમાં દારૂ પરની ટેક્સ નીતિમાં એક મોટો અને નિર્ણાયક ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. રાજ્ય સરકારે લિટર દીઠ ટેક્સ વસૂલવાની જૂની પદ્ધતિ છોડીને હવે દારૂમાં રહેલા આલ્કોહોલના પ્રમાણ (Alcohol Content) ને આધારે ટેક્સ લાગુ કર્યો છે. આ નવી નીતિ સોમવારથી અમલમાં આવી છે, જે દારૂના બજારમાં મોટી ઉથલપાથલ મચાવી શકે છે.
આ ફેરફાર ખાસ કરીને પ્રીમિયમ સ્પ્રિન્ટ્સ માટે ફાયદાકારક સાબિત થશે. વિશ્લેષકોનું અનુમાન છે કે ઊંચા આલ્કોહોલ કન્ટેન્ટ ધરાવતા પ્રીમિયમ પીણાં 10% થી 20% સુધી સસ્તા થઈ શકે છે. આનાથી આવા ઊંચા-ગુણવત્તાવાળા પીણાંની માંગ અને વેચાણમાં વધારો થવાની શક્યતા છે.
બીજી તરફ, બજેટ અને માસ-માર્કેટ (Mass-Market) બ્રાન્ડ્સ, જેમાં સામાન્ય રીતે આલ્કોહોલનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે, તેના પર ટેક્સનો બોજ વધશે. નોમુરા (Nomura) ના અહેવાલ મુજબ, આવી સ્થાનિક સ્પિરિટ્સની કિંમતોમાં 20% થી 25% સુધીનો વધારો જોવા મળી શકે છે. આ વધારો ગ્રાહકો પર દબાણ લાવી શકે છે અને ભાવ-સંવેદનશીલ ગ્રાહકોમાં વેચાણને અસર કરી શકે છે. નાના અને પ્રાદેશિક ઉત્પાદકો માટે આ વધારાનો ટેક્સ બોજ સહન કરવો મુશ્કેલ બની શકે છે.
આ નવી નીતિનો સીધો ફાયદો United Spirits Ltd. અને Radico Khaitan Ltd. જેવી મોટી લિસ્ટેડ કંપનીઓને થવાની સંભાવના છે. United Spirits, જે તેના લગભગ 90% વેચાણ પ્રીમિયમ સેગમેન્ટમાં કરે છે, તેને નોંધપાત્ર લાભ મળવાની અપેક્ષા છે. Radico Khaitan પણ, જે પ્રીમિયમ બ્રાન્ડ્સ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, તેને સમાન ફાયદો થવાની ધારણા છે.
ભારતીય આલ્કોહોલ માર્કેટ હાલમાં મજબૂત વૃદ્ધિ દર્શાવી રહ્યું છે. વધતી આવક અને પ્રીમિયમ ઉત્પાદનો પસંદ કરતી યુવા વસ્તીને કારણે વર્ષ 2033 સુધીમાં આ બજાર $110.44 બિલિયન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. આ નીતિગત ફેરફાર વૈશ્વિક સ્તરે પણ આલ્કોહોલ કન્ટેન્ટ પર ટેક્સ લગાવવાના ટ્રેન્ડ સાથે સુસંગત છે, જે વધુ તાર્કિક અને પારદર્શક બજાર બનાવવાનો હેતુ ધરાવે છે.
જોકે, આ નીતિમાં કેટલાક જોખમો પણ રહેલા છે. બજેટ લિકરની વધેલી કિંમતો ગ્રાહકોને નારાજ કરી શકે છે, જેનાથી વેચાણમાં ઘટાડો અથવા ગેરકાયદેસર દારૂનું ચલણ વધી શકે છે. કેટલાક વિશ્લેષકો માને છે કે કર્ણાટકમાં સામાન્ય રીતે ઊંચા કરવેરાને કારણે પ્રીમિયમ ઉત્પાદનો અન્ય રાજ્યોની સરખામણીમાં મોંઘા જ રહી શકે છે.
મોટિલાલ ઓસ્વાલ (Motilal Oswal) અને ઇન્વેસ્ટેક (Investec) જેવી બ્રોકરેજ કંપનીઓ Radico Khaitan ની પ્રીમિયમ વ્યૂહરચનાને કારણે તેના શેર પર હકારાત્મક રેટિંગ જાળવી રહી છે. United Spirits અને United Breweries ના રેટિંગ વધુ મિશ્ર છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલ ટેક્સ રેવન્યુ લક્ષ્યાંક સૂચવે છે કે આ ફેરફાર દ્વારા આવક સર્જન પર સતત ધ્યાન રહેશે.
