વર્ષ 2026 માં પડેલી રેકોર્ડબ્રેક ગરમીને કારણે ભારતીય પરિવારોના ખર્ચ કરવાની રીતમાં મોટો ફેરફાર આવ્યો છે. લોકો હવે સ્નેક્સ પાછળ ખર્ચ કરવાને બદલે ઠંડક અને હાઈડ્રેશન પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે. આ બદલાવ અને વધતી મોંઘવારીના કારણે FMCG કંપનીઓના વેચાણ પર અસર પડી છે, જેનાથી મુખ્ય શેરોમાં **14%** થી **30%** નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
ગ્રાહકોની બદલાતી પસંદગીઓ
રેકોર્ડ તોડતી ગરમીને કારણે ભારતીય પરિવારોના બજેટમાં મોટું પરિવર્તન આવ્યું છે. વીજળી અને કુલિંગના વધતા ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે પરિવારોએ બિન-જરૂરી વસ્તુઓ પર કાપ મૂક્યો છે. જૂન ક્વાર્ટરના ડેટા મુજબ, ચોકલેટના વપરાશમાં 10% નો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે દૂધ, ફૂડ ડ્રિંક્સ, બટર અને ચીઝ જેવી વસ્તુઓની માંગમાં 7% થી 8% નો ઘટાડો નોંધાયો છે.
બીજી તરફ, ગરમીથી રાહત આપતી ચીજવસ્તુઓ જેવી કે ગ્લુકોઝ, પેકેજ્ડ જ્યુસ અને ટેલ્કમ પાવડરની માંગમાં ઉછાળો આવ્યો છે. ખાસ કરીને નાળિયેર પાણી જેવી પ્રોડક્ટ્સમાં 70% સુધીનો જબરદસ્ત ગ્રોથ જોવા મળ્યો છે. પશ્ચિમ બંગાળ અને ઓડિશા જેવા રાજ્યોમાં આ ટ્રેન્ડ વધુ જોવા મળી રહ્યો છે.
કંપનીઓની રણનીતિ (Corporate Response)
FMCG દિગ્ગજો હવે પોતાની પ્રોડક્ટ લાઇન બદલી રહ્યા છે. Hindustan Unilever સનસ્ક્રીન અને મોઇશ્ચરાઇઝર પર ભાર આપી રહ્યું છે, જ્યારે Dabur ગ્લુકોઝ અને જ્યુસ કેટેગરીમાં મજબૂત દેખાવ કરી રહ્યું છે. Emami જેવી કંપનીઓ ટેલ્કમ પાવડરના વેચાણ પર ધ્યાન આપી રહી છે. બજેટમાં ફિટ બેસવા માટે કંપનીઓ હવે નાના અને સસ્તા પેક લોન્ચ કરી રહી છે.
માર્કેટ માટે જોખમ
આ સેક્ટર માટે પડકારો હજુ પણ યથાવત છે. રિટેલ ફુગાવો છેલ્લા 20 મહિનાની ઊંચાઈએ છે, જે ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર ભાર વધારી રહ્યો છે. સાથે જ ક્રૂડ ઓઈલની અસ્થિરતા અને સપ્લાય ચેઈન સમસ્યાઓએ કંપનીઓના ઇનપુટ ખર્ચમાં વધારો કર્યો છે. હવે રોકાણકારોની નજર ચોમાસાના અનુમાન અને ગ્રામીણ માંગમાં રિકવરી પર છે, જે આવનારા સમયમાં આ શેરોની દિશા નક્કી કરશે.